Aylar: Ağustos 2012

34. BÖLÜM: FLORES İNSANLARI

Homo Sapiens’in favori radyo programı Açık Bilim Radyo Programı’nın “Homo Floresiensis” konulu 34. bölümünden sizlere merhaba. İstanbul’da 91.6 frekansından yayın yapan Radyo 24’te Salı akşamları 19:30 ila 21:00 arasında yayınlanan programımızda bu hafta Tevfik Uyar ve Sinem Doğan vardı. Bu programda konuştuğumuz konular şunlar oldu: – Flores adasında ne oldu? Ne bitti? Homo Floresiensisler kimlerdir?…

Kirlenmek güzel midir?

Kırdaki toz-topraklı hayatın aksine, şehirlerde börtü-böcekten uzak, temiz apartman dairelerinde mikroplara, asalak canlılara muhtemelen daha az maruz kalıyoruz. Bu daha temiz yaşantının genelde daha sağlıklı olduğunu söyleyebiliriz. Ama son zamanlarda araştırmacılar hijyenin de fazlasının zarar olduğunu düşünerek yeni çalışmalar yapıyor. Kirin, pasın ne yararı olabilir? Bunun cevabı, bağışıklık sistemimizin kendini etrafımızdaki hastalık yapıcı canlılara karşı…

ÇÜNKÜ DOĞAYI KANDIRAMAZSINIZ

28 Ocak 1986, Cape Canaveral Hava Üssü, Florida 11:37 Doğu Yakası Zamanı Mekanik bir ses geri sayımı tüm dünyaya duyuruyordu : 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1… Fırlatma Yıllardır hayal ettiği an işte gelmişti. Sanki hiç durmayacakmış  gibi titreyen roket hızla göğe yükselirken  aklından binlerce şey geçiyordu. Çok heyecanlıydı; uzaya çıkan…

DOMATESİN ÇEKİRDEĞİ… KIRMIZI

Yemek yapanlar zaten biliyorlardır, ama yapmıyorsanız bile olur da bir gün heveslenir ve annenizden tencere yemeği tarifi öğrenmek isterseniz, tariflerin hemen hepsinin aynı şekilde başladığını göreceksiniz: Önce yağda soğanları pembeleşinceye kadar kavur, sonra içine domatesini ekle…. Gündelik hayatımıza bu kadar girmiş olan, ister etli, ister zeytinyağlı olsun neredeyse tüm Türk yemeklerin ana malzemesi haline gelmiş…

UZAK GEZEGENLER-2: KAYDA DEĞER GEZEGENLER

Geçtiğimiz ay Güneş Sistemi dışı gezegenler hakkında başladığımız “UZAK GEZEGENLER” yazı dizimize devam ediyoruz. Bir yer var, biliyorum; Her şeyi söylemek mümkün; Epeyce yaklaşmışım, duyuyorum; Anlatamıyorum. Orhan Veli Kanık “Göç…” İnsana sadece kendi varlığı ile pek çok duyguyu tek seferde anlatan pek az kelimeden birisidir. Göç hem ümittir, hem de acı. Bir defa insan niçin…

CANLI-TAKLİTÇİ ROBOTLAR 05: SÜRÜNGENLER

17 Ağustos depreminin yıldönümünde, canlı-taklitçiliğin en pragmatik örneklerinden olan ve arama ve kurtama çalışmaları için biçilmiş kaftan olan yılan robotları inceleyeceğiz.

AYYAŞ YÜRÜYÜŞÜ

Ayyaş Yürüyüşü Leonard Mlodinow April Yayıncılık, 2009 Orijinal adı: The Drunkard’s Walk: How Randomness Rules Our Lives, Penguin, 2008).   Leonard Mlodinow parlak bir fizik kariyerinin ardından Hollywood’da çalışmaya karar vermiş, aralarında Uzay Yolu: Yeni Nesil ve McGyver‘ın bulunduğu dizilerin bazı bölümlerine senaristlik yapmış, ardından yazarlığa yönelmiş bir bilimci. Geometri hakkında yazdığı Euclid’s Window ve…

HIGGS BOZONU ARAMIZDA

4 Temmuz 2012 tarihinde, İsviçre-Fransa sınırındaki Avrupa Çekirdek Araştırmaları Merkezi’ndeki (CERN) Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (BHÇ) adlı atomaltı parçacık hızlandırıcısında çalışan bir grup bilim insanı, Higgs bozonu ile uyumlu olduğunu düşündükleri deney sonuçlarını açıkladı. Higgs bozonunun ne olduğunu anlamak için, evrenin nasıl işlediğini açıklayan standart modelden bahsetmemiz gerekir. Yüzlerce yıldır maddelerin yapıtaşlarını anlamaya çalışıyoruz, ve son yıllarda bu…

USAIN BOLT’LA 9.48’LİK REKOR HAYAL DEĞİL!

Şöyle bir ortam hayal edin: 100 metre finallerinde, Londra’dasınız. Jamaikalı atlet Usain Bolt 100 metre yarışını kazanmış. Buraya kadar her şey normal; Usain Bolt’un eski rekorunu 9.48sn’lik yeni bir rekorla kırması dışında! Yeni Zelandalı araştırmacılara göre, böyle bir rekor ancak yarış günü atletlerin arkasından 2m/s hızla esen bir rüzgar ve koşu pistinin deniz seviyesinden 999…

AY’DAKİ KAYIP BAYRAK

Efsanevi Apollo 11 görevi sırasında Neil Armstrong ve Buzz Aldrin’in aya diktikleri bayrağın yerinde olmadığı düşünülüyor. NASA’nın Ay Gözlem Yörünge Kamerası (Lunar Reconnaissance Orbiter Camera: LROC) programında görev yapan yetkililerden Mark Robinson, LROC’tan elde edilen verilere dayanarak yazdığı bir raporda aydaki ABD bayraklarından birinin yerinde olmadığını belirtti. Ay’daki bayrakların yeri, günün değişik saatlerde alınmış fotoğraflardaki…

Çamlarda süpernova izleri mi var?

Japon ekibin izini ağaç halkalarında bulduğu kozmik bir olayın niteliğini, ABD’den astronomi meraklısı öğrenci mi buldu? Daha ilkokulda öğretildiği üzere, ağaçların yatay kesitlerine baktığımızda, her biri bir yılda oluşmuş iç içe halkalar görürüz. Uzmanlar bir yöredeki ağaçların halkalarının sırasını ve genişliklerini dikkatle inceleyerek her bir halkanın tam olarak hangi yılda oluştuğunu bulabilir (Şekil 1). Japonya’nın…

SOFRA TUZU

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, hepimizin yakından tanıdığı bir madde var: Sofra Tuzu, ya da bilimsel adıyla Sodyum Klorür ( NaCl). Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Lens: Canon MP-E65 Tarih: 30 Mayıs 2012 Yüksek çözünürlük için tıklayın.  Sofra tuzu, ya da Sodyum Klorür, her ne kadar gözümüze toz gibi görünse de, aslında küp şeklindeki küçük…

BÜYÜK DEPREMLER BAĞLANTISIZ

Deprem felaketinin en büyük handikapı öngörülemiyor olması. Toplumlar herhangi bir önlem almaya vakit bulamadan büyük depremlerle yüzleşebiliyorlar. Türkiye neredeyse her on yılda bir, bir deprem felaketinin acısını yaşıyor. 2000’lerin başından bu yana Dünya üzerinde farklı ülkelerde deprem ve ona bağlı Tsunami felaketleri sebebi ile binlerce hayatlarını kaybetti. Elbette Türkiye’de yaşayan insanlar olarak deprem haberlerine pek…

HAVVA MI ADEM’DEN, ADEM Mİ HAVVA’DAN?

Ben bir erkeğim. Kadınların biyolojik ve psikolojik açılardan erkeklerden daha üstün olduğunu düşünüyorum. Bu yüzden onlara hayranlık duyuyorum. Hayranlık duyduğum şeyleri de anlamaya, bilmeye çalışırım. Fakat itiraf etmeliyim ki kadınları anlamak konusunda büyük bir başarısızlık içindeyim. Özellikle davranışlarındaki sebep-sonuç ilişkilerini bir türlü çözemiyorum. “Bu söylediğime şöyle bir tepki verir.” diyorum, tahminimden çok farklı bir karşılık…

AĞUSTOS AYI GÖKYÜZÜ REHBERİ

Serin gecelerde, açık gökyüzünde, gözlemlenebilecek milyarlarca cisimlerden bahsettiğimiz bu köşemizden tekrar merhabalar. Bu ay astronomi açısından oldukça hareketli. Özellikle, gözlemleyebilmek için herhangi bir gözlem aletine ihtiyaç duymadan katılabileceğiniz etkinlikler mevcut. Gökyüzünüz açık olsun.   Perseidler Meteor Yağmuru Güneş sistemimizin pek çok üyesi vardır: Güneşimiz, gezegenler, asteroidler, kuyrukluyıldızlar gibi. Kuyruklu yıldızlar Güneş’in etrafında dolanırlar. Bazılarının belli…