Aylar: Eylül 2013

BAKARKEN GÖRMEMEK

Akşam işten eve döndünüz. Zihniniz hala işteki bir sorunla boğuşurken kapıyı çaldınız. Eşiniz, sevgiliniz açtı. “Merhaba” dediniz, öpücük kondurdunuz ya da genelde ne yapıyorsanız onu yaptınız. Bir süre sonra yemeğe oturduğunuzda kapıyı gülümseyerek açan o güzel kadının yüzünden düşenin bin parça olduğunu ama neye sinirlendiğini bilmediğinizi fark ettiniz. İlgili, sevgili dolu biri olarak hemen olarak…

Sivrisineğin burnunun direği: Orco

Ağustos ayının yirmisinde Dünya Sivrisinek Günü’nü idrak ettik. Yani sivrisinek-sıtma bağlantısının keşifini bir kez daha andık. Ama bu sefer sivrisineklerin insana merakına dair daha çok şey biliyorduk. İngiliz hekim Ronald Ross’un, 1897 yılında Hindistan’da yaptığı gözlemlerle başlayan keşifler silsilesi sayesinde bugün sıtma asalağının sivrisinek ve insandaki döngüsü hakkında geniş bilgiye sahibiz: Bu bilgiler sayesinde sivrisinekten…

BİLGİSAYAR TARİHİNDE ÇIĞIR AÇAN 10+1 İCAT (1.BÖLÜM)

Bilgi çağının keskin bir başlama çizgisi yok. 19. yüzyılda telgraf ile hızlı bir iletişim ağı oluşturulmuş, ofislerde otomatik tablolama makineleri kullanılır olmuştu. Mühendislik, astronomi ve fizikte kullanılan hesaplama cihazlarının tarihi ortaçağa, hatta antik çağa kadar uzanır. Yine de yirminci yüzyılın önemli bir farkı var: Geçtiğimiz yüzyılda malzeme teknolojisi ve fizikteki keşifler sayesinde, daha önceki özel…

Süt İçtim “Midem” Yandı…

Yoğurt, ayran, peynir… Ya da keşkül, sütlaç, puding… Sütlü Nuriye, irmik tatlısı… Dondurma, krem şanti, milkshake… Daha fazla sayamıyorum… İnek, keçi ve koyun sütünden mamül pek çok ürün hayatımızın vazgeçilmezlerini oluşturuyor. Mesela ben bu topraklarda yaşayan bir insan olarak peynirsiz bir kahvaltı düşünemiyorum. Bu pek çok Avrupalı için de öyle. Öte yandan ayranın ayrı bir…

ISLANMAYAN YÜZEYLER: LOTUSTAN FEYZ ALMAK

Üstümüze dökülen o sıcak çayı pantolonumuz emmeseydi de acılar içinde çırpınmasaydık… Veya iş yemeğinde ısmarladığımız o bol soslu yemek beyaz gömleğimize damlayıp bir madalya gibi üstümüzde kalmasaydı… Ya da kışın araba kullanırken ön camı buğu tutmasaydı da sürüş güvenliğimiz tehlikeye düşmeseydi… Bunun gibi kimi zaman hayati durumlara, kimi zaman da ufak detaylara sayısız örnek verebiliriz,…

AĞZIMIZIN TADI

Dünyanın en iyi aşçılarına, annelere… Küçükken evde annemin pişirdiği en güzel yemeklerden biri mantı idi. Evimizin mutfağına nazaran oldukça büyük, yuvarlak bir ahşap yemek masamız vardı ve mantı hazırlarken bu masa olduğu gibi boşaltılırdı annem tarafından. Sonra unu tepeleme ortaya koyar, yumurtalarını kırar ve su ile karıştırarak mantı hamurunu yoğurmaya başlardı. İyice yoğurduktan sonra hamurları…

DAHİLER KÜÇÜKKEN -1-

Bizim için bazı kişiler birer “dahi”dir. Yaptıkları işleri görürüz ama nasıl yaptıklarını, ne şekilde düşündüklerini, bu işleri nasıl ortaya çıkardıklarını pek anlayamayız; birer kapalı kutudurlar bizim için. Öte yandan eminim ki, bu kişilerin dehalarını ve nasıl yaptıklarını anlamak için çok büyük bir istek duyarız. Elbette, kolay karşılanabilecek bir istek değil bu. Yıllardır süregelen psikolojik, sinirsel,…

RENK HÜCRELERİNİN DANSI

Etrafımıza baktığımızda, çevremizi saran hayvan ve bitkilerin rengarenk bir çeşitlilikte olduğunu görüyoruz. Canlıların renkleri, fotosentez yapan yemyeşil yapraklardan, kavanozunda yüzen kırmızı balıklara, tekir kedilerin gri siyah çizgilerinden kelebek kanadının mavisine kadar değişiyor. Renkler, canlılar dünyasında pek çok işlev görüyor: karşı cinsi etkilemek, korkutmak, hatta ortama uyarak gizlenmek. Renklerin değişimi meyvelerin olgunlaşma zamanını, hayvanların uygun çiftleşme…

Galaxy Zoo 2: GÖNÜLLÜ BİLİM ADAMLARININ DÖNÜŞÜ

Sloan Digital Sky Survey (SDSS) ile, 2000 yılından beri, gökyüzünün %35’inin görüntülerini ve tayfsal verilerini alarak sayısı 1 milyonu geçen galasi gözlemi yapılmaktadır. Bu büyük sayı galaksi popülasyonunun istatistiksel analizi için büyük avantaj sağlamaktadır. Örneğin, spiral galaksiler ile eliptik galaksilerin bulunma frekanslarının hesaplanması ile galaksilerin nasıl evrildiğini anlayabiliriz. Fakat bu kadar büyük veri seti nasıl…

Kaptan Amerika ve Süper Askerler Üzerine

     1939’da II. Dünya Savaşı patlak vermişti. Önceleri savaşa doğrudan katılmayan Amerika, 1941’de gelen Japon saldırısı (Pearl Harbor) sonrası II. Dünya Savaşına dahil oldu. Aynı yıl; Amerika savaşa girmeden aylar önce Marvel, 1941 Mart ayında Kaptan Amerika adlı çizgi romanı yayınlamaya başladı. Amerika henüz savaşa doğrudan dahil olmamıştı ancak çizgi romanda ülke, denizaşırı ülkelerde…

Galaksi Merkezine Giden Turuncu Çizgi

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, Pasifik Okyanusu’nun ortasından,  galaksimiz Samanyolu’na bakıyoruz. Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Yer: Mauna Kea Dağı (2800m / 9200ft) Hawaii Makine: Canon 6D Lens: Tamron 24-70mm, f/2.8 Yüksek çözünürlük için tıklayın. Galaksi merkezine giden turuncu çizgi Gökyüzünün yaklaşık 150 derecelik bir kısmını gösteren bu geniş açı fotoğrafda iki ilginç şey var: birincisi merkezi ile birlikte galaksimiz samanyolu, ikincisi…

Açık yorum!

Dünyada bilimin açıklığıyla ilgili ilginç şeyler oluyor. Bunlardan biri bilimsel yayın süreciyle ilgili. Açık Bilim gibi dergilerden değil, bilimsel gelişmelerin birinci elden duyurulduğu akademik dergilerden bahsediyoruz. Bilim insanları araştırmalarının ayrıntılarını makaleler halinde hazırlayarak bu dergilere gönderirler. Ancak yayınlanmadan önce bu yazıları o sahandan, kimliği gizlenmiş başka araştırmacılar gözden geçirir, makalenin düzeltilmesini sağlar ve yeterliyse yayına…

EYLÜL AYI GÖKYÜZÜ REHBERİ

Havaların iyiden iyiye soğumasıyla soğuk gözlem gecelerinde yanınızda kalın kıyafetler ve bol kahve bulundurmanızı şiddetle tavsiye ederim. Ne de olsa gözlem gecesi çok hastalanmamak lazım. MERKÜR Güneş’e en yakın gezegen Merkür gökyüzünde de Güneş’in üzerinde olacağından ay boyunca Merkür gözlenemeyecek. VENÜS Sera etkisinin birincil örneği Venüs gezegeni Güneş battıktan sonra çok kısa bir süre için…

NESİLLER AYRILIYOR: X, Y ve Z NESİLLERİ

Dünya genelinde genç kuşaklar X, Y, Z kuşakları olarak adlandırılıyor. X kuşağı yeniliklere adapte olmaya çalışırken, bir yandan sabırla iş hayatlarında kademe atlıyor; Y kuşağı iş hayatında hemen yönetici olmayı, para harcamak için çalışmayı tercih ediyor, kendi görüşlerinden asla vazgeçmiyor; Z kuşağı ise artık sokakta birdirbir oynamıyor, ipad’leriyle sosyalleşiyor… Farklı nesillerin iş yaşamına, teknolojiye ve…