Aylar: Haziran 2014

SÜRÜLERİN VE KALABALIKLARIN HAREKETİ

İki üç yıl önce bir hafta sonu Beyoğlu’nda dolaşmaya çıkmıştım. Akşamüstü İstiklâl’den Taksim’e doğru yürüyor, bir yandan da aylak aylak etrafa bakınıyordum. (Taksim’de sıkıyönetimin olmadığı zamanlardı ve kafamıza nereden gaz kapsülü gelir diye dikkat etmemiz gerekmiyordu.) Meydana ulaştığımda gökyüzünde kalabalık bir kuş sürüsü gördüm. Şehirde alıştığımız martı veya serçe sürüleri gibi değildi. İzlenimci bir ressamın…

ÇAMAŞIR YIKAMA BİLİMİ

Kısa bir süre öncesine kadar, çamaşır yıkayan bireyler olarak tek derdimiz çamaşırlarımızın zarar görmeden güzelce temizlenmesi ve kokmasıydı; gerisiyse teferruattı. Ama son yıllarda artan çevre bilinci, değişen tüketici talepleri ve deterjan pazarının kızışması çamaşır faslında büyük değişimlere yol açtı ve bu süreç halâ devam ediyor. Tüketici tarafından bakınca “çamaşır deterjanı bu, ya toz ya sıvı…

Stradivarius’unla sana bir ders verebilseydim eğer

Meşhur Stradivarius kemanlarının o muhteşem sesinin kaynağı bulundu: Kendi beynimiz. Peki ama nasıl, neden? Keman virtüözü Joshua Bell’in Washington’da kaldığı otel, metro istasyonuna çok yakındı, ama taksi tuttu. Elindeki kemanı tehlikeye atamazdı. Ünlü İtalyan usta Antonio Stradivari’nin 1713’te yaptığı bu “Stradivarius”a birkaç yıl önce neredeyse 4 milyon dolar saymıştı. Önceki kemanı da bir Stradivarius idi…

Biyopunk ve Kişisel Biyoteknoloji

“Bilimsel okuryazarlık modern çağda işleyen bir toplum için gereklidir. Bilimsel okuryazarlık bilim eğitimi değildir. Bilim eğitimi almış bir kişi bilimi anlayabilir; bilimsel okuryazar olan biri bilim “yapabilir”. Bilimsel okuryazarlık kendi sağlığına, yiyeceklerinin, sularının ve havanın kalitesine, kendi bedenleri ve etraflarındaki karmaşık dünya arasındaki özel etkileşimlere aktif katılımcı olmak isteyen herkesi cesaretlendirir.” “Biyopunk Manifestosu” Meredith L….

DALGALAR VE ZAMANI DURDURMAK-KUANTUM MEKANİĞİ PARADOKSLARI

Modern fiziğin en büyük iki başarısı kuantum mekaniği ve genel görelelik teorisidir. Kuantum mekaniği mikro ölçeği, yani çok çok küçük sistemleri anlamlandırmamız konusunda bize yardımcı olurken genel görelilik uzay-zaman geometrisi ve bunun bir sonucu olarak da kütleçekimini bizlere sunar. Her ikisinin de tamamlanmış olmaktan uzak olmaları, dahası iki teoriyi bir araya getirebilecek bağların henüz tam…

1000 YAŞINDAKİ ALMANYALININ AĞZINDAKİ GENOMLAR

Zaman: 2013 Nisanı. Amerikan Fiziksel Antropoloji yıllık toplantısı. Akşam. Yer: Tennessee eyaletinin Knoxville şehrinde bir salaş bar. Kim: Yeni yetme genetik antropologlar. Hepimiz Tina’nın (Christina Warinner) etrafında toplanmış, onu sabırla cevap verdiği bir soru yağmuruna tutmuştuk. Bir-iki saat önce Tina, eski kemiklerde çok iyi korunan bir yapı olan diş plağından hem kemiğin ait olduğu insanın,…

Milyar Milyar Yıl Sonra….

Sıçramadan sonra pekala Arz’ın güneşi olabilecek yıldız hâlâ onda bir parsek mesafedeydi. Gökyüzündeki açık ara en parlak nesneydi, fakat hâlâ bir yıldızdan ibaretti. Isaac Asimov, “Vakıf ve Dünya” Geçtiğimiz ay dergimizde de bahsini ettiğimiz Kozmos belgeselinin bir bölümünde Neil deGrasse Tyson, evrenin büyük patlamadan bu yana olan ömrünü bir yıla, yani 365 güne ölçekleyerek insanın…

“DOKTORA!” DEYİP GEÇME, TANI – 2

  Geçtiğimiz nisan ayının Açık Bilim dergisinde doktora sürecini anlatmaya başlamıştım. Doktora neden yapılır, iyi bir doktora pozisyonu nasıl seçilir ve nasıl başvurulur gibi konulara değinmistim. Bu ay kaldığımız yerden devam edelim.   Doktora boyunca nasıl çalışmak lazım?   Cevap basit; çok çalışmak. Fakat çok çalışabilmek o kadar basit değil. Çok çalışabilmek için motivasyona sahip…

Yakalayın Yeşil Işığı

İnsanlar gün batımı seyretmeyi severler. Gün batımı birçok farklı duyumu ve duyguyu bir anda yaşatır; parlak ve kontrast renkleri ile görsel algımızı okşar, günün keşmekeşinin sonunu, akşamın dinginliğinin başlangıcını müjdeler, bir sonun burukluğunu yaşatır. Meraklı gözler için ise gün batımı tüm bunların yanında nadir bir optik ilüzyonu görme şansı da demektir aynı zamanda: “yeşil flaş”….

HAZİRAN AYI GÖKYÜZÜ REHBERİ

Merhaba sevgili Açık Bilim severler. Geçtiğimiz ay sizlerle olamadım uykularım kaçtı. Bolca gözlem yapıp Haziran ayında bizleri gökyüzünde neler bekliyor onları hesapladım. Gökyüzünüz açık, mercekleriniz temiz olsun. Merkür Evren içerisinde alelade bir yıldız olan Güneş’imizin en yakın dostu Merkür, haziran ayının başlarında Güneş battıktan hemen sonra dikkatli gözlerden kaçmayacaktır. Fakat ay ortasına doğru kankası Güneş’e…

VİDEO: “BİLİM YETERİNCE HEYECANLIDIR”

2010 yılından bu yana gerçekleştirilen TEDx Reset etkinliğinin beşincisinin düzenlenmiş olduğu bu yıl Açık Bilim yazarlarından Tevfik Uyar da konuşmacı olarak yer aldı.  Sözdebilim ve bilim haberciliği eleştirisi içeren ve “Bilim Yeterince Heyecanlıdır” başlığı ile sunulan konuşmayı video olarak aşağıda paylaşıyoruz. Tüm TEDxReset 2014 konuşmalarına şuradan ulaşabilirsiniz.     Bilim Yeterince Heyecanlıdır / Science is Exciting Enough…