Author

About the Author
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olduktan sonra ABD'de Sağlık Yönetimi üzerine yüksek lisans ve ardından gene ABD'de tıbbi bilişim ve proje yönetimi üzerine danışmanlık yaptı. Halen Stanford Üniversitesi Çocuk Hastanesi'nde Bilgi İşlem Direktörü olarak çalışıyor. Çeşitli bilim dışı iddiaları ve hurafeleri inceleyen Yalansavar isimli blogun kurucusu ve yazarıdır.

MERHABA DÜNYA!

    Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, yumurtasını kırarak yaşama merhaba diyen bir güve tırtılı var: Merhaba Dünya!  Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Lens: Canon MP-E 65mm lens, Yardımcı Ekipman: Canon MT-24EX flaş, Ev yapımı flaş difüzörü Yüksek çözünürlük için tıklayın. Güveler,  yaşamlarına önce tırtıl olarak başlayıp, ardından başkalaşım (metamorfoz) geçirerek devam eden canlılar. Bahar aylarında, dolap içlerindeki yün kazaklarımızda…

EVRENDE BİR TOZ TANESİYİZ…

“Bizler, içinde dünyada yaşayan insan sayısından daha fazla galaksi olan uçsuz bucaksız bir evrende, evrenin önemsiz bir köşesine sıkışmış bir galaksinin, sıradan bir güneşinin etrafında dönen, mütevazi bir gezegende yaşayan canlılarız….” Yukarıdaki satırlar, ünlü astronom Carl Sagan’ın “Milyarlarca ve Milyarlarca” isimli kitabından, benim en sevdiğim dizeler. Ben de bu dizelerde anlatılan evrenin büyüklüğünü hep kafamda canlandırmaya…

2012 YILININ ARDINDAN

2012 yılını geçtiğimiz günlerde tamamlayarak, 2013’e adım attık. 2012 yılında, bilim dünyası önemli başarılara ve sınırları zorlayan önemli gelişmelere sahne oldu. Gelin yeni yılın ilk günlerinde 2012 yılının önemli bilim haberlerini kısaca anımsayalım:

KAR TANESİ

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, donmuş su kristallerinin inanılmaz geometrisine bir bakış atıyoruz: Kar Tanesi.  Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Lens: Canon MP-E 65mm lens, Yardımcı Ekipman: Canon MT-24EX flaş, Ev yapımı flaş difüzörü Yer ve Tarih: 25 Aralık 2012, Tahoe Gölü  Yüksek çözünürlük için tıklayın. Kar, her ne kadar soğuk ve trafik kaosunu beraberinde getirse de, gene de görünce hemen…

KAVANOZDAKİ BEYİN: EINSTEIN’IN TUHAF SON YOLCULUĞU

Albert Einstein ismini duymayanımız var mı? Bilimle ilgilensin veya ilgilenmesin, büyükten küçüğe hemen herkesin ismini bildiği, az çok hayatı hakkında bir şeyler duyduğu büyük bir dahi Einstein. Bu yazının konusu, ne Einstein’ın fizik alanında bir devrim yaratmış olan görelilik (relativite) kavramı, ne dünyanın en meşhur denklemi olan E = mc2 ‘nin bulunuş öyküsü. Aldığı Nobel ödülünden de bahsetmeyeceğiz,…

KIZILÖTESİ DÜNYA

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, insan gözüyle göremediğimiz bir diyara adım atıyoruz:  Kızılötesi Dünya.  Fotoğraf: Zeki Melek Makine: Canon A610 P&S Makine Detayları: R72 IR Filtre, f2.8 1/2 saniye Yer ve Tarih: 16 Subat 2006, College Station, Teksas Yüksek çözünürlük için tıklayın. İnsan gözünün algılayabildiği rekler, elektromanyetik spektrumun oldukça dar bir kısmını içerir. Çıplak  gözle 400 nanometre  (0,0000004 metre) dalga boyundaki…

SÜLÜK MÜ ALIRDINIZ, EROİN Mİ?: 19. YY’DAN TUHAF TIP UYGULAMALARI

Tıp tarihi, insanlık tarihi kadar eski ve bir o kadar da renkli. Tarihler boyunca, farklı uygarlıkların karşılaştıkları hastalıklar ve ölüm için birbirinden farklı sebeplere inandıkları, bu farklı sebeplere ilişkin birbirinden ilginç tedavi yöntemlerinden medet umduklarını biliyoruz. Antik çağlardaki tıbba baktığımızda, hastalık nedenlerinin çoğunun doğaüstü güçlerle ilişkilendirildiğini, yapılan tedavi edici uygulamaların da bu güçleri memnun etmek…

YARDIMCI NİNELER VE MENOPOZDAKİ KATİL BALİNALAR

İnsanlar, hayvanlar alemindeki diğer canlılara göre daha tuhaf özelliklere sahipler. Bunlardan biri de menopoz.  40 yaş civarına gelince, kadınlar çocuk yapma yetilerini kaybediyorlar, ama menopoza girdikten sonra yıllarca yaşamlarını sürdürüyorlar.  Evrimsel açıdan, bu durumda sormamız gereken bir soru var: Genlerini bir sonraki nesile geçirme yetisini kaybeden bir canlının daha uzun yıllar yaşamını sürdürebilmesinin nedeni nedir?…

VIDEO: PAWAN SINHA / BEYİNLERE GÖRMEYİ ÖĞRETMEK

Pawan Sinha, beyinin görme sisteminin gelişimi hakkındaki çığır açan araştırmasını anlatıyor. Sinha ve arkadaşları MIT’deki laboratuvarlarında, beynimizin etraftaki görüntüleri nasıl tanımayı öğrendiği, ve daha sonra bunları görüntü ve örgüleri nasıl tanıyabildiğini araştırıyorlar.  Bu çalışmanın bir parçası da Prakash Projesi. Proje kapsamında,  doğuştan kör olan çocuklara ücretsiz olarak görme yetisini kazandıran tedaviler yapıyor ve daha sonra bu…

KİMERLER, KEDİLER VE DİĞER GENETİK TUHAFLIKLAR

Eğer benim gibi bir kedisever iseniz, son birkaç haftadır internette dolanan çok tuhaf bir kedi resmini görmüş olabilirsiniz. Ben, resmi ilk gördüğümde, bunun kesinlikle fotoğraf hilesi olduğunu düşünmüştüm. Ancak biraz araştırınca öğrendim ki, artık kendi facebook sayfası olan Venüs isimli bu kedi bir fotoşop hilesi değil, capcanlı bir kedi. İnanmıyorsanız kendi Youtube sayfasındaki videosunu görebilirsiniz….

MAYISSİNEĞİ

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, Mayıs aylarında kırlık alanlarda sıkça gördüğümüz bir tür sinek var: Mayıssineği.  Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Lens: Canon MP-E65 Tarih: 30 Mayıs 2012 Yüksek çözünürlük için tıklayın. Mayıssineği, dünyanın hemen her yerinde çok sık rastlanan,  Ephemeroptera takımından gelen Palaeoptera grubundan bir böcek. Aynı grupta yer alan yusufçuklarla da yakın akraba olan bu böcek, hayatının…

DOMATESİN ÇEKİRDEĞİ… KIRMIZI

Yemek yapanlar zaten biliyorlardır, ama yapmıyorsanız bile olur da bir gün heveslenir ve annenizden tencere yemeği tarifi öğrenmek isterseniz, tariflerin hemen hepsinin aynı şekilde başladığını göreceksiniz: Önce yağda soğanları pembeleşinceye kadar kavur, sonra içine domatesini ekle…. Gündelik hayatımıza bu kadar girmiş olan, ister etli, ister zeytinyağlı olsun neredeyse tüm Türk yemeklerin ana malzemesi haline gelmiş…

HIGGS BOZONU ARAMIZDA

4 Temmuz 2012 tarihinde, İsviçre-Fransa sınırındaki Avrupa Çekirdek Araştırmaları Merkezi’ndeki (CERN) Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (BHÇ) adlı atomaltı parçacık hızlandırıcısında çalışan bir grup bilim insanı, Higgs bozonu ile uyumlu olduğunu düşündükleri deney sonuçlarını açıkladı. Higgs bozonunun ne olduğunu anlamak için, evrenin nasıl işlediğini açıklayan standart modelden bahsetmemiz gerekir. Yüzlerce yıldır maddelerin yapıtaşlarını anlamaya çalışıyoruz, ve son yıllarda bu…

SOFRA TUZU

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, hepimizin yakından tanıdığı bir madde var: Sofra Tuzu, ya da bilimsel adıyla Sodyum Klorür ( NaCl). Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Lens: Canon MP-E65 Tarih: 30 Mayıs 2012 Yüksek çözünürlük için tıklayın.  Sofra tuzu, ya da Sodyum Klorür, her ne kadar gözümüze toz gibi görünse de, aslında küp şeklindeki küçük…

MORÖTESİNİ GÖRMEK

“Sonunda, resimleri artık doğru düzgün yapmak bir kenara, onları iyice bozduğumu fark ettim. Birkaç tablomu bu nedenle imha ettim.  Artık neredeyse körüm, ve bundan böyle resim yapmayı bırakmam gerekiyor. Bunu kabullenmem çok zor, ressamlık kariyerim bitiyor, ve sağlığım gözlerim harici neredeyse mükemmel!” Yukarıdaki satırlar, empresyonist resim akımının öncüsü olan, hatta bu akıma Impression, Sunrise isimli…

VOYAGER’DEN GÜNEŞ SİSTEMİNE VEDA

Birbirinin eşi olan Voyager 1 and 2 uzay araçlarının amacı, daha önce hiçbir uzay aracının ulaşmadığı mesafelere giderek buraları keşfetmekti. Bu yıl, uzaya gönderilişlerinden 35 yıl sonra, bu iki uzay aracı Güneş Sistemi’ni terk etmek üzere.  Ben bu satırları yazarken Voyager 1 Dünya’dan 18.006.323.650 km, Voyager 2 ise 14.674.878.252 km uzaklıkta.  Her ikisi de, saniyede…

BİZİ KANSER YAPAN MİKROPLAR

İlerleyen tıp sayesinde bugün, eskiden pekçok insanın ölüm nedeni olan çoğu bulaşıcı hastalığı tedavi edebiliyoruz. Ancak enfeksiyonların toplam ölüm oranlarındaki etkinliği azalırken, bir başka hastalık grubu istatistiklerde onlardan boşalan yeri hızla dolduruyor: Kanser. Kanser, çoğunlukla tek bir hastalık gibi algılansa da, aslında birbirinden neden, gidişat ve tedavi yöntemleri açısından çok ciddi farklılıklar gösteren pekçok farklı…

100. YIL DÖNÜMÜNDE KAPTAN SCOTT’UN ANTARKTİKA MACERASI

Bundan yüzyıl önce, Robert Scott ve dört meslektaşı Güney Kutbu’na yaptıkları talihsiz bir keşif yolculuğu sırasında öldüler. Christopher Riley, Antarktika’ya özgü uç koşulların insan vücudundaki etkilerini anlamamıza yarayan bilimsel süreçleri inceliyor ve bir araya geldiklerinde Scott ve beraberindeki ekibinin ölümüne neden olan bu koşulları gün ışığına çıkarıyor. 1912 yılında, Antarktika kıtasına olan ilgisizliğimiz, böyle bir…

UZAYDAKİ İLK İNSAN: YURİ GAGARİN

Bundan 51 yıl önce, 12 Nisan 1961’de Yuri Alekseyeviç Gagarin, Vostok 1 uzay aracına binmiş, uçuş önceki kontrollerini tamamlamış ve geri sayıma hazırlanmıştı. Kalkıştan birkaç saat sonra, tarihteki 108 dakikalık ilk yörüngeye oturan insanlı uzay uçuşunu gerçekleştirecek, bu uçuş sırasında basit ve bir o kadar da güzel şu cümleler ağzından dökülecekti: Dünya masmavi görünüyor. Ne…

BUZ ADAM ÖTZİ’NİN BİZE ANLATTIKLARI

1991 yılında, Helmut ve Erika Simon isimli iki Alman turist, Alp dağlarının İtalya-Avusturya sınırında bir dağ yürüyüşü yapmak için yola çıkarlar. Tisenjoch bölgesindeki son zirveden geriye kestirme bir yoldan dönmek isterler ve buzları erimekte olan bir dere yatağının yanından geçerken gözlerine kahverengi bir leke takılır. Başta bu lekenin daha önceki tırmanıcıların bıraktığı bir çöp olduğunu…