Author

About the Author
Açık Bilim Çevrimiçi Dergisi'ne konuk yazar olarak katkıda bulunmak ve destek vermek isteyebilirsiniz.

KİŞİSEL VERİLERİ KORUMA BİLMECESİ: KORUYALIM AMA NASIL?

Teknoloji hayatımızın her alanına girdikçe her birimiz elbet bir noktasından siber aleme bulaştık ve her an veri üreten kullanıcılar haline geldik. Sosyal medyada hayatlarımıza dair her türlü detayı paylaşmak oldukça sıradan günlük işlerimizden biri haline geldi. Bunun dışında da bilgisayarlarımız, mobil cihazlarımız, tabletlerimizle internette yaptığınız her hareket ya da telekomünikasyon şebekesinden aldığınız her türlü hizmet,…

AĞRIN NEREDEYSE CANIN ORADADIR

Atalarımız ağrının yarattığı duygusal şiddeti oldukça dramatik bir şekilde ifade etmişler. Ağrı, Latince adıyla aljezi (algesia) TDK’da vücudun herhangi bir yerinde duyulan şiddetli acı olarak tanımlanmaktadır. Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilatı ağrıyı (International Association for the Study of Pain -IASP ) “doku hasarı veya potansiyel doku hasarı ile birlikte olan ya da böyle bir hasar süresince…

AYNA NÖRONLARININ GÜNLÜK HAYATIMIZDAKİ YERİ

1990 yılının Ağustos ayında Vittorio Gallase, Giacomo Rizzolatti ve ekibi makak maymunlarının beyinlerini incelerken ilginç bir durum dikkatlerini çekti: Maymunun üzüme uzanırken uyarılan nöronu, bir başkası üzüme uzanınca da uyarılıyordu. Gallase ve Rizzolatti makak maymunun beynine, saç teli kalınlığında bir elektrot yerleştirmiş ve sinir hücresi etkinleşir etkinleşmez elektrottan ölçülen zayıf akımı güçlendirmişlerdi. Daha sonra bu…

SCHRÖDİNGER’İN KEDİSİ VE KUANTUM- KLASİK DÜNYA SINIRI: 2012 NOBEL FİZİK ÖDÜLÜ

Bu yılın Nobel Fizik ödülü ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Ensitüsü’nden (NIST) David Wineland ve Paris’te Collège de France’dan Serge Haroche’a “tek kuantum sistemlerin ölçümü ve manipülasyonu konusunda yaptıkları çığır açan deneyler” sebebi ile verildi. Bu yazıda önce kuantum dolanıklıktan ve daha sonra “çığır açan” deneylerden ve bu deneylerin nasıl yapıldığından bahsetmeye çalışacağız. Dolanık durumlar…

MATEMATİK VE KRİPTOLOJİ

Bir üniversite öğrencisi olarak ilk karşılaştığımda soyut matematiğin matematikçilere eşsiz gelen problemleri bana oldukça anlamsız görünmüştü. Bir mühendislik öğrencisi sayısının değerine hemen her derste ihtiyaç duyar, ama sayısının aşkın(1) olup olmadığını umursamaz. Ya da bir elementin atom numarasının asal bir sayı olması pek bir şey ifade etmez. Zaten 19. yüzyıl (ve 20. yüzyılın ilk yarısı)…

IŞIKTAN HIZLI SEYAHAT

Bilimkurgunun en sevilen öğelerinden biridir ışık hızıyla seyahat. Yıldız Savaşları’nda sadece ışık hızıyla bir anda galaksinin öbür ucuna gidilebilmektedir. Bu sayede Galaktik Cumhuriyet kurulmuştur. Uzay Yolu’nda ışıktan hızlı seyahat eden Atılgan, yeni uygarlıklar keşfetme amacındadır. Ve bir uygarlığın Galaktik Federasyon’a kabul edilme koşulu, ışık hızını aşabilmesidir. Savaş Yıldızı Galactica’da FTL ya da Türkçe kısaltmasıyla IDH…

PANAMARENKO’NUN UÇMAYAN UÇAKLARI

Sineklerden esinlenen 4 kanatlı uçma bisikletleri, helikopterlerin 8 çizebilmeleri için yerçekiminden en iyi nasıl yararlanmaları gerektiğini hesaplayan projeler, uzay gemileri için elektron ve atom çekirdeği arasındaki merkezkaç kuvvetinden yararlanarak çalışacak motorlar, insan gücüyle uçan uçaklar, kaportası lastikten yapılmış jet motorlu arabalar, deniz uçaklarına benzeyen gemiler… Bunlar Belçikalı Sanatçı Panamarenko’nun eserlerinden bazıları. 1940 doğumlu Panamarenko, asıl…

BİR ÖZGÜN YAPIM: DOGMA

Modernizmin sorunları üzerine bugüne kadar çok yazılıp çizildi. Konuk yazarımız Mert Akbal, ‘Dogma’ isimli çizgi filmiyle bu engin literatüre kendi anlatım diliyle katkıda bulunuyor. ‘Dogma’,  Johann Sebastian Bach’ın coşkulu ve tanrısal ‘Toccata ve Füg’ bestelerini ödünç alıyor ve onların eşliğinde izleyiciye binbir gece masallarında olduğu gibi hikaye içinde hikayeler anlatıyor.   Filmin başında üç ana…

ANTİKORLAR: MUTASYONLARA HİÇ BU KADAR İHTİYAÇ DUYULMAMIŞTI

İnsanoğlu tarihi boyunca hastalıklardan pek çok sıkıntı çektiği gibi, hala bu sıkıntıları aşmak için yollar aramakta. Kimi zaman ciddi enfeksiyonlar, kimi zamanda basit enfeksiyonlar geçirsek de, hepimiz hemfikiriz ki; hastalıklar can sıkıcıdır! Peki bizim için can sıkıcı bu sürece sebep olan virüsler ve bakteriler gibi dış etmenleri vücudumuz nasıl önce nasıl tanıyor ve nasıl hafızasında…

KARINCA SÜRÜSÜ OPTİMİZASYONU

Bir karınca için yuvadan ayrılmak devler ülkesine girmek demektir ama yiyecek bulmanın da başka hiçbir yolu yoktur. Doğal olarak, karınca bu tehlikeli devler ülkesinde en kısa sürede yiyeceği bulmak ve hemen yuvaya dönmek ister ve bunun için iyi bir yol bulma stratejisine ihtiyaç duyar. Benzer bir sorunla karşılaşan insansı topluluklar, bu sorunu evrim süreçleri içinde…

RÜYALAR VE VİDEO OYUNLARI

Düşleriniz size film gibi mi geliyor? Gece yatağınızda mışıl mışıl uyurken bir anda kendinizi esrarengiz olay örgüleri içindeki kahraman olarak mı buluyorsunuz? Yoksa rüyanızı bir film gibi dışarıdan bakarak mı izliyorsunuz? 

KİTAP ÖNERİLERİ

Bu sayımızdan itibaren hazırlayacağımız bu sabit köşemizde her ay sizlere iki veya üç adet kitap tanıtmaya çalışacağız. Bu ayki kitap önerileri konuk yazarımız Esra Öz’den. “Aşk ve Beyin”, Dr. Bülent Madi Nöroloji uzmanı Dr. Bülent Madi tarafından yazılan “Aşk ve Beyin” kitabında nöroloji ve psikoloji bir arada işlenirken, konuyla ilgili şiirler de yer alıyor. Kitap…

SEYİRCİ KALMANIN ANATOMİSİ: “HELLO KITTY!”

Yolda yürürken birisi sizi kenara çekip boğazınıza bir bıçak dayasaydı, kaç kişi bu duruma şahit olsa kurtulma şansınız daha yüksek olurdu? Bir? On? Yüz? Tarihte karşılaşılmış bazı dramatik olaylar ve bu olaylardaki esrarı çözebilmek için çeşitli deneyler yürütmüş olan sosyal psikologlar, tek bir şahit olmasının onlarca şahit olmasından daha avantajlı bir durum olduğunu söylüyor.

KÜRESEL KONUMLAMA SİSTEMİ: GPS

Askeri amaçla icat edilen ama bugün günlük hayatımızın bir parçası olan internet gibi, GPS sistemi de bireysel kullanıcılar arasında yaygınlık gösteriyor. “Neredeyim” sorusunun yanı sıra, “nasıl giderim?” sorusuna da yanıt veren GPS’i artık neredeyse her telefon ve her otomobilde görmek mümkün. Küresel Yer Belirleme Sistemi ya da Küresel Konumlandırma Sistemi’nin (İng: Global Positionin System) temel…

PROF. DR. A. RÜSTEM ASLAN İLE UZAY MÜHENDİSLİĞİ ÜZERİNE

Açık Bilim Cepyayını’nın üçüncüsünü, İTÜ Uzay Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. A. Rüstem Aslan ile yaptık. Prof. Dr. A. Rüstem Aslan hâlen İstanbul Teknik Üniversitesi Uzay Mühendisliği Bölüm Başkanı olarak ve İTÜ Rotorlu Hava Araçları Tasarım ve Mükemmeliyet Merkezi’nde proje yürütücü yardımcısı olarak çalışıyor.

SICAK HAVA BALONLARI

İnsanoğlunu en çok meraklandıran konulardan biri. Kimileri için özgürlük, kimileri için zamansal kazanç ve kimileri için ise sadece bir merak…

ÇOCUKLARI 3 BOYUTA HAZIRLAMAK…

Chicago Üniversitesinin yaptığı araştırmaya göre, Anne-babalarından nesnelerin şekil ve büyüklüklerinin tanımlarını duyan okul öncesi çocukları, duydukları kelimeleri kendi cümleleri içerisinde kullandıklarında 3 boyutlu düşünme yeteneklerinde önemli ölçüde gelişme kaydediyorlar.

ROBOTLAR BEBEK MİSALİ ÖĞRENECEKLER

Bebekler ilk birkaç ayını çevrelerinde yollarını nasıl bulacaklarını ve cisimleri nasıl kullanacaklarını öğrenmek için harcarlar. Bu konuda oldukça da yetenekliler. Örneğin kupa bardakların değişik şekil ve boyutlarda olmasına rağmen hepsinin de tutacakları olduğunu öğrenen bebekler benzetme yaparak sürahilerin de bu şekilde tutabileceklerine karar verirler. Aynı şekilde gelecekteki kişisel robotunuz da bazı işleri gerçekleştirebilmek için bu…