Author

About the Author
Uçak Mühendisi, Sosyolog ve MBA. Organizasyonel davranış ve örgüt psikolojisi üzerine çalışmıştır. Aynı sahada doktora eğitimine devam eden Uyar, ödüllü bir bilimkurgu yazarıdır.

Ağaç Ölürse Herkes Ölür!

Toprağa su yürür… Toprağa yalın ayak. Ve insan elbet bir gün anlayacak: Toprak insanın. Toprak da yalın ayak. Tevfik Uyar   Tarih: 2250, Yer: Zamonia’da Bir Okul Öğretici sınıfın kapısında belirince az önce gürültülü bir şekilde yaramazlık yapan on iki çocuk bir anda susuverdi. “Varkalım Tarihi” dersi öğretmeni Aldebaran Sorgun biraz bekledikten ve sınıfı süzdükten…

Filmler Neden Cuma Günleri Vizyona Girer?

Yıl 1995. Soyadıyla piyasaya çıkmaya karar veren Fergan Mirkelam, İskender Paydaş’ın düzenlediği Her Gece şarkısıyla Türk pop müzik listelerine bomba gibi girer(1). Sadece müzik piyasasına girmekle kalmaz; Umur Turagay’ın yönettiği klipte bir cadde boyunca önce yürüyen, sonra koşan –ve bu yüzden Koşan Adam olarak anılmaya başlayan- Mirkelam’ın pantolonu da meşhur olur. Bir süre sonra “Erkek…

KEREM KAYNAR NEDEN YEMEK YAZILARI YAZIYOR?

“İbretlik bir hayat öyküsü…” (New York Times) “Trendleri iyi yakalamayı bilen bir yazarın trajikomik öyküsü.” (Oprah Winfrey) “O biiiiiiiiiiir makine mühendisi” (Beyazıt Öztürk) “Yazısını hep geç gönderir ama -tanırım iyi çocuktur-” (Tevfik Uyar) “Kaçak giriş: [ ]  arasındaki yorumlar Kerem Kaynar’ın yazı ile ilgili yorumlarıdır! “ – (Kerem Kaynar)   Bir süredir davranış bilimlerinde ve…

SEN NEYMİŞSİN “SMILEY”

Ülkemiz bir turizm ülkesi olunca otelcilik hizmetlerinin Dünya ortalamasının üzerinde olduğunu tahmin edebiliriz. Sık seyahat edenler bilirler ki, gerçekten de Türkiye’de otelcilik hizmetleri insana kendini iyi hissettirecek üzere gelişmiştir. Peki otelcilikteki en önemli kurallardan birisi nedir biliyor musunuz? “Hareket eden her şeye gülümseyeceksin…” Evet evet… Bu kural otelciliğin altın kuralıdır ve otel yöneticilerinin geneli bu…

VİDEO: SCHELLING AYRIŞMA MODELİ

Mikro davranışların makro sonuçları! Hollywood filmlerinde sıkça duyarız: Çin mahallesi, İtalyan mahallesi, Siyahların bölgesi… Benzer ayrışmalara Türkiye’de de rastlarız ve “Orada Sivaslılar oturur”, “Taksiciler Karadenizlidir” gibi genellemeler olduğunu hep duyar, kimi zaman da gözlemler ve hatta demografik araştırmalarla da ispatlarız. Peki sizce sosyalbilimlerdeki bu ayrışmaları modellemenin bir yolu, bu ayrışmaları ölçümlemenin ve böylece hangi şehrin…

PANSPERMIA: HEPİMİZ UZAYLIYIZ!

Sessizlik… Sadece sessizlik. Yoğun demir içerdiğinden  henüz hiç mavi olmanın tadına varamamış olan yeşil bir denizin doğu ve güney yakalarında birkaç yüz milyon yıl sonra bitkilerin yeşereceği yeni bir kıtanın hazırlığı var. Batısı ise olabildiğince ufka uzanıyor ve ufuk gün ortası olmasına karşın turuncu; zira henüz oksijen düzeyi çok az ve yoğun metan kızıl rengi çok…

YAKIŞIKLI ÇOCUKLAR, ÇEKİCİ KADINLAR…

“İyi çocuktur, hayatta demez öyle şey…” “Çok cici kızdır, böyle yaptığını sanmıyorum” “Senin gibi zeki birisi nasıl böyle bir şey yapar anlamıyorum?” “Melek kadar güzelsin! Senden bana bir zarar gelmez…” Bu gibi cümleleri günlük hayatınızda sıklıkla duymuş ve hatta sizler de sarfetmiş olabilirsiniz. Hatta ve hatta zaman zaman bu yargılarınızdan dolayı şaşkınlığa uğramış, hayretlere düşmüş…

KİTAP: DÜNYA BENİ BEKLER Mİ? (BİR FİZİKÇİNİN ZİHNİ)

“Başka insanların beni anlaması için milyarlarca ışık yılı yol kat etmesi gerekirken ona olan uzaklığım Planck ölçüsü kadar.” Çağdaş Türk Romancılığı’nı pek takip ettiğim söylenemez. Aslında geç doğduğuma üzülüp dururum, zira hem bilimi, hem de Türk edebiyatını çok ileri bir noktadan geriye dönük takip etme ya da “hiç takip edememe” sıkıntısı büyük. Kitap severlerin -özellikle…

HERKES İÇİN ASTRONOMİ: GÖKYÜZÜNDE NE GÖRÜYORUZ?

Galaksi tarihiyle ilgili önemli gerçekler, no. 1: “Krikkit gezegenindeki gökyüzünün gece görüntüsü bütün Evrenin en az ilgi çeken manzarasıdır.” Dünya öyle bir gezegen olsaydı ki sürekli bulutlarla kaplı olsaydı, ve bu bulutlar alacalı değil de düz bir görüntü sergileseydi, orada bir şeyler olduğuna kanaat getirip, yine de ne olduğunu keşfetmeye çalışır mıydık? Douglas Adams’ın mizahi…

22 ARALIK’TA GÖRÜŞÜRÜZ: SÖZDE MAYA KIYAMETİ

Bir Aralık akşamı dersaneden çıkmış, yeni tanıştığım ve aynı mahallede oturuyor olduğumuzu öğrendiğim bir arkadaşla beraber evlerimize yürüyorduk. 1999 yılıydı. On beş dakikalık mesafe süresince kişisel konularımızı konuşabileceğimiz kadar samimiyetimiz olmadığından gündemdeki bir konuyu seçmek akıllıcaydı. Birlikte yürüdüğüm genç kız, 2000 yılının girmesi ile birlikte kıyametin kopacağına inandığını söylüyordu. “Kıyamet kopmasa dahi, kesin bir şeyler…

YOLDAN ÇIKAN PSİKOLOJİ DENEYLERİ

Bilimde insanlarla deney yapmanın çeşitli riskleri olduğu için deney hayvanları bir alternatiftir, ancak söz konusu olan sosyal psikoloji deneyleri ise konu direk olarak insan olduğu için deney hayvanı kullanma şansı bulunmuyor. Hayvanlar konuşamadığı için ise beyne ya da psikolojiye ait pek çok konuyu araştırmak için insanların birebir kullanılması bir gereklilik olarak karşımıza çıkıyor. Günümüzde sosyal…

İNSANLIK NASIL “ÖLÜR”?

Dünya. Samanyolu galaksisinin dış kollarından birinde öylesine parlayan bir yıldızın üçüncü gezegeni. Bu mavi gezegene dışarıdan baktığımız zaman zekaca baskın görünen insan türüne ev sahipliği yaptığını görürüz. Gezegenin kaynakları sınırlı ve nüfusu sürekli artıyor. İçerisindeki zeki ve baskın tür henüz başka diyarlara göç etme ya da başka türlerle ticaret yapma imkanına kavuşamadığı için kaygan bir…

ANALOG BİR DÜNYA: STEAMPUNK

İletişim, elektronik ve bilgisayar teknolojisindeki ilerlemeler dijital dünyayı hayatımızın her alanına soktu. Peki ya sokmasaydı? Bu yazıyı okuduğunuz bilgisayarı düşünün. Bir ucu prize bağlı ve elektrik geliyor. İçerisinde milyarlarca transistör barındıran bir işlemci, karşınızda çağımızın büyük icatlarından LCD bir ekran. Muhtemelen bilgisayarınız içerisindeki tek hareketli parça işlemciyi soğutmak için dönen fan. Tabi bir de farenizin…

MARS TAMAM SIRA TİTAN’DA

Curiosity ile birlikte Mars’a araç göndermek konusunda epeyce tecrübe sahibi olan insanoğlu’nun sıradaki hedefi neresi olacak? Bu sorununu yanıtı için daha önce gönderilen Huygens sondasıyla sadece 90 dakikalığına veri alınan “Titan” ismi üzerinde yoğunlaşılıyor. Titan Satürn’ün en büyük uydusu. Dünya’ya benzerlikleri ise oldukça fazla. Hatta ve hatta Dünya’ya o kadar benziyor ki, olası bir kolonileştirme…

10 SORUDA CURIOSITY

2012 yılının Ağustos ayında insan elinden çıkmış yeni bir gezgin daha Mars yüzeyine konmuş bulunuyor. Bu ilk Mars aracı değil elbette, ancak Curiosity’nin asli görevlerinden birisinin Mars’a insanlı bir görev için ön araştırmayı yapacak olması onu tutkulu bir yolculuğun önemli bir kilometre taşı haline getiriyor. Ağustos ayı boyunca hakkında pek çok kez yazılıp çizilen Curiosity…

UZAK GEZEGENLER-2: KAYDA DEĞER GEZEGENLER

Geçtiğimiz ay Güneş Sistemi dışı gezegenler hakkında başladığımız “UZAK GEZEGENLER” yazı dizimize devam ediyoruz. Bir yer var, biliyorum; Her şeyi söylemek mümkün; Epeyce yaklaşmışım, duyuyorum; Anlatamıyorum. Orhan Veli Kanık “Göç…” İnsana sadece kendi varlığı ile pek çok duyguyu tek seferde anlatan pek az kelimeden birisidir. Göç hem ümittir, hem de acı. Bir defa insan niçin…

AY’DAKİ KAYIP BAYRAK

Efsanevi Apollo 11 görevi sırasında Neil Armstrong ve Buzz Aldrin’in aya diktikleri bayrağın yerinde olmadığı düşünülüyor. NASA’nın Ay Gözlem Yörünge Kamerası (Lunar Reconnaissance Orbiter Camera: LROC) programında görev yapan yetkililerden Mark Robinson, LROC’tan elde edilen verilere dayanarak yazdığı bir raporda aydaki ABD bayraklarından birinin yerinde olmadığını belirtti. Ay’daki bayrakların yeri, günün değişik saatlerde alınmış fotoğraflardaki…

BÜYÜK DEPREMLER BAĞLANTISIZ

Deprem felaketinin en büyük handikapı öngörülemiyor olması. Toplumlar herhangi bir önlem almaya vakit bulamadan büyük depremlerle yüzleşebiliyorlar. Türkiye neredeyse her on yılda bir, bir deprem felaketinin acısını yaşıyor. 2000’lerin başından bu yana Dünya üzerinde farklı ülkelerde deprem ve ona bağlı Tsunami felaketleri sebebi ile binlerce hayatlarını kaybetti. Elbette Türkiye’de yaşayan insanlar olarak deprem haberlerine pek…

UZAK GEZEGENLER-1: Ordaaa, bir gezegen var uzakta…

Güneş sistemi dışındaki gezegenler hakkındaki bilgilerimiz giderek artarken, bilim kurgu filmlerinde hayal edilmiş manzaraların bir yerlerde gerçek olduğunu öğrenmeye devam ediyoruz. İlkokul sıralarında iken hepimizin söylediği o meşhur şarkıyı hatırlamayan var mı? “Ordaaa, bir köy var uzakta…” dizeleriyle öğrendiğimiz o şarkının bestesini hala anlayabilmiş değilim. Niçin “uzaktaki o köy, ev bizimdir!” diye coşkuyla değil de…

FAKİR ANNELER KIZLARINA YATIRIM YAPIYOR

Başlık garip gelebilir; ama araştırmanın sonucu tam olarak da böyle. Tabi buradaki “yatırım yapma” biyolojik bir yatırımı kastediyor ve evrimsel antropolojik bir hipoteze işaret ediyor. Eski Türk filmlerinin bazı klişelerini hatırlayalım: Kızlar ağa ile ya da zengin bir çocuk ile evlendirilmeye çalışılır. Kimi zaman sevdiği adam sırf fakir diye kız verilmez. Ya da tam tersi:…