Deneme

GÖRSEL

Dünya Karbon Portresi

2014 yılının Temmuz ayında NASA OCO-2, yani Yörünge Karbon Gözlemevi 2 (Orbiting Carbon Observatory 2) isimli uyduyu yörüngeye oturttu. Bu uydu 2009 yılında başarısız bir fırlatma sonucu Dünya’ya geri düşerek parçalanan ilk OCO’nun görevini üstlenecek, yani karbon salınımının ve emiliminin hassas bir haritasını çıkartacak. OCO-2 henüz sadece birkaç aylık veri toplamış vaziyette ancak daha şimdiden…

Akciğer kanserine çok yakından bakış

Bu ayki fotoğrafımızı, akciğer kanseri farkındalığı ayı nedeniyle Alice Sheehan’ın Wellcome Trust Blog’daki yazısından aldık. Geçen ay akciğer kanseri farkındalığı ayı idi. Bu ayın amacı, dünyada en çok öldüren kanserlerden birine dikkati çekmek. Kanser, vücudun bir parçasındaki hücrelerin kontrolsüz büyüdüğü ve çoğaldığı bir durumdur. Kanser hücreleri sağlıklı dokuları işgal ederek işlevlerini bozar veya onları öldürür,…

Toprak, Ateş, Hava, Su

Dünya’nın dört temel elementten oluştuğu veya maddenin dört temel halinin var olduğu şeklindeki inanışlar antik çağlardan başlayarak modern fizik ve kimyanın geliştiği yakın geçmişe kadar değişik medeniyetler tarafından kabul görmüş bir inançtır. Bu fotoğraftaki gibi toprak, ateş, hava ve suyun buluştuğu bir manzara ile karşılaşıp, yeni kara parçasının oluşumuna tanıklık edince bunların doğayı oluşturan temel…

Tetik

  Ormanda kayboldunuz, saatlerdir aç ve susuz bir şekilde dolanıyorsuz. Kendi kendinize “kaderde ormanda açlıktan ölmek de varmış” diye düşünürken birden etrafında şerbet çeşmeleri dizili olan bir açıklığa ulaşıyorsunuz, kefeni yırttınız, en azından açlıktan ölmeyeceksiniz. Hemen şerbetlere doğru hızlı adımlarla yürümeye başlıyorsunuz ama açlıktan olsa gerek nereye bastığınıza dikkat etmediğiniz için yere saplı duran bu…

4 Boyutlu Mercek ve Polenler

Fotoğraf makinası benim için anı yakalayan, o anda gözümle gördüğüm sahneyi donduran bir araç olmanın yanında, algılarımın sınırlarını da genişleten, göremediğim şeyleri bana gösteren bir araç. Yakına odaklanabilen makro lensler sayesinde gözümün göremeyeceği detayları görebiliyorum, kısa pozlama sayesinde gözümün ve beynimin algılayamayacağı kadar kısa sürede olup biten olayları dondurup inceleyebiliyorum, f değeri düşük lensler ve…

Yakalayın Yeşil Işığı

İnsanlar gün batımı seyretmeyi severler. Gün batımı birçok farklı duyumu ve duyguyu bir anda yaşatır; parlak ve kontrast renkleri ile görsel algımızı okşar, günün keşmekeşinin sonunu, akşamın dinginliğinin başlangıcını müjdeler, bir sonun burukluğunu yaşatır. Meraklı gözler için ise gün batımı tüm bunların yanında nadir bir optik ilüzyonu görme şansı da demektir aynı zamanda: “yeşil flaş”….

Biri Bizi Gözetliyor (mu?)

  Modern bilimin daha gelişmediği çağlarda yaşadığınızı düşünün. Dışarı çıkıp da merkezdeki Güneş’in etrafında renkli parlak çizgilerin oluşturduğu böyle bir manzara ile karşılaşsanız ne düşünürdünüz? “Gökyüzünden bana bakan bu devasa göz tanrının göz olmalı.” diye düşünenlerin sayısı pek de az olmasa gerek. Bugün ise bilimin ışığı sayesinde gökyüzündeki böyle garip, karmaşık parlak çizgilerin ne olduğunu,…

Yaratıklar Aramızda!

  Aranızda Yartık (Alien) filmini bilmeyen hemen hiç yoktur diye tahmin ediyorum. Hani insanların içine bıraktığı yumurtaları çatlayınca yavru yaratıkların insanların karnını yararak çıktığı ünlü film. Filmdeki bu vahşi çoğalma biçimi pek de hayal ürünü değil; birçok parazit tür yumurtalarını başka canlıların ve hatta yukarıdaki fotoğrafta görüldüğü gibi başka türlerin yumurtalarının içerisine bırakıyor. Yaban arısı…

Ne bu Nebulalar?

Bu ay size tek bir kare içerisinde birçok bulutsu (nebula) getirdim. Avcı (Orion) Takımyıldızı’ndaki avcının kemeri ve kılıcını içeren bu fotoğrafta 22 tane ilginç gök cismi var. En belli başlı 4 tanesini soldan sayarsak: Alev bulutsusu  (NGC 2024) Atbaşı bulutsusu (Barnard 33) Koşan Adam bulutsusu (NGC 1973, NGC 1975 ve NGC 1977) Avcı (Orion) bulutsusu…

Dünya’nın En Küçük Kardan Adamı

Bu ay ayın fotoğrafı köşesinde kış mevsiminin ve hatta yeni yılın simgesi olan bir kardan adam var. Ancak bu kardan adam bildiğimiz kardan adamlardan epey farklı; öncelikle malzemesi kar değil, silikon bir taban üzerine oturtulmuş kalay ve platinden oluşuyor. Bu kardan adamın en büyük özelliği ise Dünya’nın en küçüğü olması. 2009 yılında Londra Ulusal Fizik…

Sinek Kuşu

Çocukluğumda ansiklopedilerde veya dergilerde (o zamanlar internet yoktu daha) bu şirin bir o kadar da inanılmaz kuşları gördüğümde bir gün gelip de evimin bahçesinde uçuşacaklarını hiç düşünmezdim doğrusu. En nihayetinde sinek kuşları sadece Amerika kıtasında yaşıyordu ben ise gün gelip de Amerika’ya taşınacağımı bilmiyordum. Kaliforniya’ya taşınıp bu kuşları kendi gözlerimle görmeye başlayınca haklarında daha çok…

Sıçrayan Arkadaşlar

“Örümcek” ve “sevimli” kelimeleri genelde aynı cümle içinde pek kullanılmaz… Sıçrayıcı örümcekler (jumping spiders) hariç. Bilimsel tasnifte “salticidae” ailesini oluşturan bu örümcekler avlanmak için birçok örümceğin yaptığı gibi kurdukları ağda miskin miskin beklemezler; tam aksine çok atik olan bu örümcekler çevik bacaklarının yardımı ile avlarının üzerlerine atlayarak avlanırlar. Avlarına çaktırmadan yaklaşabilmek ve sıçradıktan sonra tam üstülerine konabilmek…

İnsanoğlu Alglerle Ciddi Düşünüyor

İnsanlık, gelişiyor. Bunun sonucunda kendi eliyle yok ettiği doğaya karşı vicdani sorumlulukları da giderek artıyor. Bir yandan sürekli tahrip etmekte olduğumuz doğayı kurtarma mücadelesi içindeyiz. Doğanın sürekli bizim için çalışmasını bekliyoruz; karşılığında kirli havalar, zehirli atıklar veriyoruz. Arada sırada doğa, bizlere haddimizi bildiriyorsa da (deprem, volkan vb.). Bu konuda yeterince akıllanmış sayılmayız ancak bazılarımız hem…

Yumurtalar ve Hemşireler

Bu ayın fotoğrafını bize Duygu Özpolat gönderdi. Açıklamasını da kendi kaleminden aktarıyoruz: “Hayır bu bir buket çiçek değil, fotoğrafta sahil sineği dişisinin yumurtalığını görüyorsunuz! Bu çirkin sinek için “aslında özünde güzel biri” desek yalan olmaz, zira bu ayın fotoğrafında gördüğünüz ihtişamlı yumurtalıktan bir değil iki tanesini vücudunda barındıran işte bu sineğin ta kendisi. Fotoğraftaki yumurtalık, DNA’ya bağlanarak…

Galaksi Merkezine Giden Turuncu Çizgi

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, Pasifik Okyanusu’nun ortasından,  galaksimiz Samanyolu’na bakıyoruz. Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Yer: Mauna Kea Dağı (2800m / 9200ft) Hawaii Makine: Canon 6D Lens: Tamron 24-70mm, f/2.8 Yüksek çözünürlük için tıklayın. Galaksi merkezine giden turuncu çizgi Gökyüzünün yaklaşık 150 derecelik bir kısmını gösteren bu geniş açı fotoğrafda iki ilginç şey var: birincisi merkezi ile birlikte galaksimiz samanyolu, ikincisi…

SOLUK MAVİ NOKTA 2013

  Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, çok çok uzaklardan mavi gezegenimize bakıyoruz. Fotoğraf: NASA/ JPL – Caltech / Space Science Institute Makine: Cassini Uzay Aracı Yüksek çözünürlük için tıklayın.   Bu olağanüstü fotoğraf, 19 Temmuz 2013 tarihinde, NASA’ya ait Cassini uzay aracındaki geniş açılı kamera tarafından, Dünya’dan 1.44 milyar kilometre uzaklıktan çekildi.  Fotoğrafta, Saturn’ün halkaları, gezegenimiz Dünya, ve…

MÜZİĞİ GÖRMEK

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, bir müzik CDsi üzerindeki dijital bilgiye yakından bakıyoruz.    Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Yardımcı Ekipman: Hobi mikroskobu Yüksek çözünürlük için tıklayın. Yukarıda gördüğünüz  fotoğrafta bir müzik CDsi üzerindeki dijital verinin CD üzerindeki çukurlar aracılığı ile nasıl saklandığını görüyoruz. Açık renkte görülen alanlar 600 nm (nanometre) genişlikte ve 100 nm derinlikteki küçük çukurlardan…

YÜZEY GERİLİMİ

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, yüzey gerilimi sayesinde bozulmadan su yüzeyinde kalan bir su damlacığı var.  Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Lens: Canon MP-E 65mm lens, Yardımcı Ekipman: Canon MT-24EX flaş, Ev yapımı flaş difüzörü Yüksek çözünürlük için tıklayın. Suyun üzerinde, su damlalarını kısa süreli de olsa yüzdürebileceğinizi biliyor muydunuz? Eğer suya çok az miktarda deterjan ekler ve bu deterjanlı…

KARINCA (MI?)

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, ilginç bir canlıya yakından bakacağız. Ancak önce  fotoğrafçımız sevgili Cüneyt’in çektiği bir fotoğraftaki canlının ne olduğunu düşünmenizi istiyoruz sizden: Bu böcek sizce gerçekten bir karınca mı?     Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Lens: Canon MP-E 65mm lens, Yardımcı Ekipman: Canon MT-24EX flaş, Ev yapımı flaş difüzörü Yüksek çözünürlük için tıklayın.  Bu ayki fotoğrafımız, böcekler…

İLKBAHARIN BAŞ BELASI

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, yaklaşan bahar aylarında allerjisi olanlarımızın baş belası olan küçük baloncuklara yakından bakalım dedik: Hatmi çiçeği (hibiscus) polenleri! Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Makine: Canon 7D Lens: Canon MP-E 65mm lens, Yardımcı Ekipman: Canon MT-24EX flaş, Ev yapımı flaş difüzörü Yüksek çözünürlük için tıklayın. Bahar son hızıyla yaklaşırken allerjik bünyelilerin kabusu olan polenler havada uçuşmaya başladı.  Bu uçuşan polen…