OLASILIK

SICHERMAN ZARLARI

İki zar attığınızda toplamları iki ile oniki arasında herhangi bir sayı gelebilir. Tavla oynayanlar iyi bilir, zarların toplamı en sık 7 gelir. Bir başka deyişle iki zar attığınızda toplamlarının yedi gelme olasılığı diğer olasılıklardan daha yüksektir. Bu olayları toplamlarına göre sıralayalım. Mesela, toplamın üç olması için hangi zarda 1 hangisinde 2 geldiğinin önemi yok, ama 1-2 ve…

DALGALAR VE ZAMANI DURDURMAK-KUANTUM MEKANİĞİ PARADOKSLARI

Modern fiziğin en büyük iki başarısı kuantum mekaniği ve genel görelelik teorisidir. Kuantum mekaniği mikro ölçeği, yani çok çok küçük sistemleri anlamlandırmamız konusunda bize yardımcı olurken genel görelilik uzay-zaman geometrisi ve bunun bir sonucu olarak da kütleçekimini bizlere sunar. Her ikisinin de tamamlanmış olmaktan uzak olmaları, dahası iki teoriyi bir araya getirebilecek bağların henüz tam…

HIZLI VE YAVAŞ DÜŞÜNMEK

Bu hafta size hem meslek hem de kişisel yaşamınız boyunca tekrar tekrar okuyabileceğiniz bir kitabı tanıtmak istiyorum: Daniel Kahneman’dan “Thinking, Fast and Slow” yani Hızlı ve Yavaş Düşünmek. Kitap uluslararası bir üne sahip olup, yayınlandığı her ülkede çok satanlar listesinde yer almasına rağmen maalesef hâlâ Türkçe’ye çevrilmiş değil. O yüzden kitabı buradaki satırlar elverdiğince kapsamlı…

Yemek Buldun Gez, Dayak Buldun Kaç: “Lévy Yürüyüşü”

Aceleniz var… Evden bir an önce çıkmanız lazım. Önemli bir evrakın evdeki açık pencereler arasında cerayan eden rüzgâr ile bir yerlere uçuştuğunu fark ediyorsunuz ve onu arıyorsunuz. Acaba nasıl bir arama yolunu tercih ederdiniz? Ya da kalabalık bir konserde bir arkadaşınızı kaybettiniz. Üstelik telefonla da ulaşamıyorsunuz. Onu nasıl arardınız? Bir yerde bekler ve önünüzden geçmesini…

POKER ELLERİNİN OLASILIK HESABI

Pokerde elinize gelecek kartlar -deste hilesizse- tamamen tesadüfidir. Şansınıza bakar! Elinize gelecek kartları önceden bilemezsiniz. Şansı biraz yaver giden yeniyetme oyuncunun yılların oyuncusuna karşı kazanması işten bile olmayabilir. Şansın önemi bariz elbette ama pokerde sadece şansı bol olan kazanmaz. İyi bir strateji kurabilmek için olasılık hesabından fazlasına ihtiyaç olsa da, sadece ellerin olasılığını hesaplayarak durumu olabildiğince kendi yararınıza…

MONTY HALL PROBLEMİ

Matematik zordur dersem, herhalde çok şaşırtıcı bir şey söylemiş olmam. Soyutlanıp saf özüne indirilmiş düşünceyi evirip çevirmeyi öğrenmek çok çetin bir iştir. Tabii ki imkânsız değil. Ne de olsa dünyada onbinlerce profesyonel matematikçi var, ve başka insanlardan hiç farkları yok. Çalışınca her şey öğrenilir. Öte yandan matematikte öyle şeyler çıkabiliyor ki karşınıza, “uzmanım” diyenleri bile…

37. BÖLÜM: “İKİLİ DELİLİK”

Yeni sezonu ile birlikte dinleyenlerine kavuşan vefalı radyo programı, Açık Bilim Radyo Programı’ndan merhaba! İstanbul’da 91.6 frekansından yayın yapan Radyo 24’te Çarşamba akşamları 20:15-21:30 arasında yayınlanan programımızın yeni sezonu 3 Ekim 2012 tarihi itibari ile başladı. Bu yılki ekibimiz kalabalık: Tevfik Uyar, Ömer Cansızoğlu, Kerem Kaynar ve Serdar Başeğmez. Ancak bu bölümde Serdar Başeğmez yok….

AYYAŞ YÜRÜYÜŞÜ

Ayyaş Yürüyüşü Leonard Mlodinow April Yayıncılık, 2009 Orijinal adı: The Drunkard’s Walk: How Randomness Rules Our Lives, Penguin, 2008).   Leonard Mlodinow parlak bir fizik kariyerinin ardından Hollywood’da çalışmaya karar vermiş, aralarında Uzay Yolu: Yeni Nesil ve McGyver‘ın bulunduğu dizilerin bazı bölümlerine senaristlik yapmış, ardından yazarlığa yönelmiş bir bilimci. Geometri hakkında yazdığı Euclid’s Window ve…

Kumarda Kaybeden, Nerede Kazanır?

Başlıktaki sorunun kaynaklandığı deyimden yola çıkarak yanıtını belki de hepimiz biliyoruz ama biz sevgililer gününü geride bıraktığımız için gerçeği söyleyeceğiz: Hiçbir yerde.

PANİK YOK: Ortalanacaktır!

Her kötü şeyin üstüste geldiğini mi düşünüyorsunuz? Bahtsız olduğunuza dair bir inancınız var mı? Her şey iyi giderken hep aksilik mi çıkıyor? Murphy kanunları sizce de geçerli mi? O zaman bu yazıya bir göz atın: Yalnız dikkat, bu yazı bir kişisel gelişim yazısı değildir.