Written by 18:22 Fizik, Mühendislik

Kayıp levha parçası Kuzey Kaliforniya’yı sarsıyor

Kayıp levha parçası Kuzey Kaliforniya’yı sarsıyor

Sismik mikro‑depremler, Kuzey Kaliforniya’da yeryüzüne yakın bir yerde gömülü eski bir levha parçasını (Pioneer fragment) ortaya çıkardı. Araştırmacılar bu parçanın 1992 Cape Mendocino depremine ve yüzeye yakın, hasar verici sarsıntılara yol açmış olabileceğini bildiriyor.

Bilim insanları Kuzey Kaliforniya’nın altında, daha önce fark edilmeyen bir levha parçası tespit etti. Araştırma, bölgedeki çok sayıda küçük depremcik ve uzun süreli sismik tedirginliklerin (tremor) istiflenmesiyle elde edilen veriler sayesinde, yüzeye yakın bir konumda ayrı bir kabuk parçasının varlığını gösteriyor.

A 1992 photograph of a car crushed by falling bricks from a house, triggered by the magnitude 7.2 Cape Mendocino earthquake. A hidden tectonic plate boundary may have been the source.
Fotoğraf: NOAA — 1992 Cape Mendocino depreminde oluşan hasardan bir kare. (Science News)

Araştırmacılar, Güney Gorda Plakası kenarında görülen çok küçük ve sık tekrar eden depremleri “stack” yöntemiyle analiz ederek her olayın derinliğini daha hassas biçimde belirledi. Bu küçük depremler tek başlarına hissedilmez ama çok sayıda örneğin üst üste konmasıyla yeraltındaki yapıları ayırt etmek mümkün oldu (çalışma: D. R. Shelly ve ark., Science, 15 Ocak 2026).

Analizler, yaklaşık 10 kilometre derinlikte, Kuzey Amerika levhasının altına yapışmış ayrı bir kabuk parçası olduğunu gösteriyor; ekip bu parçaya “Pioneer fragment” adını verdi. Bu parçanın kenarı ile Kuzey Amerika levhası arasındaki yatay yakın ara yüz, yüzeye göre sığ depremler üretebilecek bir gömülü levha sınırı olarak işlev görebilir — bu da 1992 Cape Mendocino (M7.2) gibi sığ depremleri açıklamaya yardımcı olabilir.

Çalışma, Mendocino üçlü kavşağının (San Andreas, Gorda ve Kuzey Amerika plakalarının buluştuğu nokta) çok daha karmaşık olduğunu, bölgede aslında birden fazla gömülü veya sıkışmış plakacığın var olabileceğini ortaya koyuyor. Bu tür yeraltı parçalarının varlığı, olası deprem kaynaklarını ve sarsıntıların yüzeye yakın oluşma riskini yeniden değerlendirmeyi gerektiriyor; bağımsız bilim insanları da bu bulgunun bölgesel deprem tehlikesi anlayışını zenginleştirdiğini belirtiyor.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

Visited 12 times, 1 visit(s) today
Last modified: 16 Ocak 2026
Close