Kuzey Pasifik’in kayalık kıyılarında yaşayan rockhead poacher (Bothragonus swanii) başının tepesinde büyük, boş bir çukurla dikkat çekiyor. X‑ray taramaları bu çukurun altında hareketli, yassı kaburgaların bulunduğunu gösteriyor; araştırmacılar bunların çukurun tabanına vurarak ‘davul’ gibi bir ses üretebileceğini, böylece tür içi iletişim için kullanılabileceğini öne sürüyor.
Rockhead poacher (Bothragonus swanii), Alaska’dan Kaliforniya’ya uzanan sahil şeritlerinde yaşayan, zırhlı ve kayanı andıran küçük bir balık. Bilim insanları yıllardır başının tepesindeki büyük çukurun işlevini merak ediyordu: sesi topluyor mu, yayıyor mu yoksa başka bir duyuyla mı bağlantılı?
Araştırmacı Daniel Geldof ve ekibi korunmuş bir örneği yüksek çözünürlüklü X‑ray ile tarayıp binlerce kesit görüntüsünü birleştirerek balığın kafasının ayrıntılı 3B modelini oluşturdular. Model, çukurun altında alışılmışın dışında, geniş ve yassı kaburgalar ile güçlü kas bağlantıları olduğunu ortaya koydu; bu yapıların hareketli olduğu görüldü.
Geldof’a göre bu kaburgalar çukurun tabanına vurarak veya onu çizerek ses üretebilir — diğer bir deyişle balık kafasında küçük bir davul veya maraka gibi işliyor olabilir. Bu türde kemiklerin birbirine vurmasıyla oluşan ses üretimine ‘stridülasyon’ deniyor ve rockhead poacher için de aşırı örnek sayılabilecek bir mekanizma olabilir.
Gözlemciler balığın yaşadığı dalgalı, gürültülü gelgit zonunda bu tür titreşimlerin taşlar aracılığıyla iletilmesinin, tür içi çağrı ve eşleşmede avantaj sağlayabileceğini düşünüyorlar. Ancak ecomorfolog Eric Parmentier bu yoruma temkinli yaklaşarak, kemiklerin çarpışmasından kaynaklanacak seslerin araştırmacıların önerdiği alçak frekanslara uymayabileceğini belirtiyor. Araştırma, mekanizmanın laboratuvar ortamında ve doğal yaşam alanında doğrudan kaydedilip test edilmesini gerektiriyor.
Henüz sualtında balığın bu şekilde ses çıkardığı doğrudan kaydedilmedi; Geldof ve meslektaşları gelecekte yapılacak deney ve alan gözlemleriyle çukurun gerçekten bir iletişim aracı olup olmadığını kesinleştirmeyi hedefliyorlar.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- Science News — “This fish may play a hole in its head like a drum”, Jake Buehler, 16 January 2026 — https://www.sciencenews.org/article/rockhead-poacher-fish-play-hole-drum
- Daniel Geldof — master’s thesis, Louisiana State University (defended December) — described in the Science News report
