Uluslararası Uzay İstasyonu 2025’te 5.800’den fazla tur atarken yörüngede gerçekleştirilen 750’den fazla deney; yeni kanser tedavilerine, uzayda baskılanmış üretime ve Güneş’in dış atmosferine ilişkin benzersiz ölçümlere zemin hazırladı. Haberde hem tıp hem de uzay bilimindeki öne çıkan çalışmalar özetleniyor.
Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) 2025 boyunca Dünya’nın çevresinde yaklaşık 5.800 kez dolanarak insanlığın yörüngedeki benzersiz laboratuvarı olmaya devam etti. Yıl içinde istasyonda yürütülen 750’den fazla deney, keşif görevleri, yaşam bilimleri ve ticari fırsatlar için veri sağladı; ayrıca 2 Kasım 2025’te kesintisiz insanlı görevlerin 25. yılına ulaşıldı.
İstasyonda yapılan protein kristal büyümesi çalışmaları, yeni bir enjeksiyon yoluyla uygulanan ve erken evre bazı kanserlerin tedavisinde FDA onayı alan bir ilacın geliştirilmesine bilgi sağladı. Mikrogravite ortamı, Dünya’daki laboratuvarlara kıyasla daha yüksek kalite ve kullanılabilirlikte kristaller oluşturabildiği için ilaç taşıyıcı parçacıkların tasarımında ve teslimat yöntemlerinde önemli avantajlar sundu.
2025’te ayrıca tıp alanında ileri bir adım olarak sinir rejenerasyonunu destekleyen sekiz implant, istasyonda 3B baskı yöntemiyle üretildi. Uzayda baskı sırasında parçacık çökmesi azalması, daha homojen yapılar ve potansiyel olarak yer tabanlı uygulamalara taşınabilecek üretim avantajları sağlıyor. Bunların yanında CODEX adı verilen koronal tanılama deneyi, Güneş’in dış atmosferi olan korona hakkında ısı, hız ve yapıya dair yeni görüntüler ve ölçümler elde ederek güneş rüzgârının nasıl ısındığı ve hızlandığına dair anlayışı derinleştirdi.
Ayrıca mürettebat dış yüzeyden mikrobiyal örnekler toplayarak uzay aracından dışarı çıkan mikroorganizmaların hayatta kalma ve çoğalma potansiyelini araştırdı; bu, Ay ve Mars gibi hedeflerde biyokontaminasyon riskini azaltmaya dönük tasarım kararlarını etkileyebilir. Yılın sonunda istasyon aynı anda sekiz ayrı aracı ağırlayarak (ör. JAXA HTV‑X1, Cygnus XL gibi) ticari ve uluslararası iş birliklerinin genişlediğini gösterdi; erken aşamada yapılan istasyon araştırmaları, Firefly Blue Ghost göreviyle Ay yüzeyine indirilen deneyleri de doğrudan destekledi.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- www.nasa.gov/missions/station/iss-research/out-of-this-world-discoveries-space-station-research-in-2025
- www.nasa.gov/missions/station/iss-research/space-station-research-informs-new-fda-approved-cancer-therapy
- www.nasa.gov/mission/station/research-explorer/investigation/?#id=9004
- science.nasa.gov/mission/codex
- www.nasa.gov/mission/station/research-explorer/investigation/?#id=7715
- www.nasa.gov/news-release/touchdown-carrying-nasa-science-fireflys-blue-ghost-lands-on-moon
- www.nasa.gov/missions/station/iss-research/25-year-of-scientific-discovery-aboard-international-space-station
