Written by AÇIK BİLİM• 18 Ocak 2026• 11:54• Teknoloji, Yapay Zeka

Geleceği Şekillendirecek 10 Teknoloji

MIT Technology Review’ün yıllık seçkisi, 2026’da yakından izlenmesi gereken on teknolojiyi öne çıkarıyor. Enerji, yapay zeka, biyoteknoloji ve uzay alanlarında öne çıkan bu gelişmelerin hem fırsatları hem de riskleri var.

MIT Technology Review her yıl olduğu gibi bu yıl da editör ve muhabirlerinin tartışmaları sonucunda “10 Breakthrough Technologies” listesini yayınladı. Bu seçki, önümüzdeki yıllarda etkileri en belirgin olacak teknolojik ilerlemeleri işaret ediyor; bazıları yaşamı kolaylaştırırken bazıları önemli etik ve altyapı sorularını da gündeme getiriyor. Bu, derginin 25. listesidir.

Aşağıda, bültende öne çıkan on teknoloji ve kısa notları yer alıyor:

Sodyum-iyon piller: Tuz gibi bol bulunan malzemelerle üretilen, lityuma göre daha ucuz ve daha güvenli bir alternatif; şebekeler ve uygun fiyatlı elektrikli araçlar için potansiyel taşıyor.
Generative coding (üretken kodlama): Yapay zekâ destekli araçlar, kod yazma, test etme ve dağıtımı hızlandırıyor; üretilen çıktılar mutlaka insan tarafından doğrulanmalı.
Yeni nesil nükleer: Alternatif yakıtlar, farklı soğutma sistemleri ve daha küçük tasarımlar sayesinde reaktörlerin daha hızlı devreye alınması hedefleniyor.
AI companions (yapay zekâ eşlikçileri): İnsanlarla duygusal bağ kurabilen sohbet botları yaygınlaşıyor; bunun psikolojik ve düzenleyici yönleri tartışılıyor.
Base-edited baby (temel düzeyde düzenlenmiş bebek): Klinik deneylerin parçası olarak kişiselleştirilmiş gen düzenleme tedavileri uygulandı; bu alanda onaylanan ilaçlar yakın yıllarda gündeme gelebilir.
Gen diriltme (gene resurrection): Nesli tükenmiş canlılara ait gen veritabanları, yeni tedavi fikirleri ve iklim çözümleri için veri sağlıyor; nesli tükenmekte olan türlerin korunmasına katkı potansiyeli var.
Mechanistic interpretability (mekanistik yorumlama): Büyük dil modellerinin iç işleyişini anlamaya yönelik araştırmalar, modellerin sınırlılıkları ve güvenliği hakkında daha somut bilgiler veriyor.
Ticari uzay istasyonları: Uzay turizmi ve araştırma için yeni modüller geliştiriliyor; bu yıl ödemeli ziyaretlerin mümkün hale gelmesi bekleniyor.
Embryo scoring (embriyo puanlama): Genetik hastalık taraması yaygınken, bazı girişimler zeka gibi özellikleri tahmin etme iddialarıyla tartışma yaratıyor.
Hyperscale AI veri merkezleri: Yapay zekâ yarışını besleyen, yüksek performanslı ve enerji yoğun devasa veri merkezleri altyapıyı zorlayacak boyutlarda büyüyor.

Listede öne çıkan ortak temalar arasında yapay zekânın hızla günlük hayat ve bilimsel araştırmalara nüfuz etmesi, biyoteknolojide kişiselleştirilmiş tedavilerin ilerlemesi ve enerji/altyapı çözümlerinin (piller, nükleer, veri merkezleri) sürdürülebilirlik ile ölçeklenebilirlik arasındaki gerilimleri yönetme ihtiyacı bulunuyor. Her bir teknolojinin toplumsal, etik ve düzenleyici sonuçları dikkatle takip edilmeli.

Bu seçki, sponsor Rubrik tarafından desteklenmiştir; editoryal içerik üzerinde sponsorun etkisi olmadığını kaynak bülten açıkça belirtmektedir. Daha ayrıntılı okumalar ve her teknoloji için tam haber bağlantıları aşağıdaki kaynaklar bölümünde yer alıyor.