Brezilya kökenli bir chytrid mantar soyu (Bd-Brazil), araştırmacılara göre uluslararası kurbağa eti ticaretiyle dünya çapına yayıldı. Müzelerdeki örnekler, çiftlik genetikleri ve ticaret kayıtlarının birleşimi, bulaşmanın yollarını ve korunma ihtiyacını ortaya koyuyor.
Batrachochytrium dendrobatidis (Bd) olarak bilinen chytrid mantarı, dünya genelinde yüzlerce amfibi türünün nüfus çöküşünde önemli bir rol oynuyor. Yeni çalışmaya göre, 20. yüzyıl başlarından beri farklı yerlerde tespit edilen bir genotip olan Bd-Brazil’in küresel yayılımında ticaret önemli bir taşıyıcı rolü üstlendi.
Araştırmacılar UNICAMP liderliğindeki çalışmada müze koleksiyonlarındaki 19. ve 20. yüzyıla tarihlenen örnekleri, Brezilya çiftliklerindeki mantar genetik verilerini ve uluslararası bullfrog (Aquarana catesbeiana) ticaret kayıtlarını bir araya getirdi. Elde edilen kanıtlar Bd-Brazil genotipinin Brezilya’da eski kayıtlara dayandığını ve daha sonraki tespitlerin çoğunun ise çiftliklenen veya ihraç edilen bullfrog türleriyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.
Ticaret verileri 48 ülke arasındaki 3.617 kurbağa eti nakil rotasını inceledi ve sekiz ana yayılma hattı belirledi. Örneğin Brezilya’nın 1991–2009 döneminde doğrudan ABD’ye ihracatı ve ABD’den 2004 ile 2008’de Güney Kore’ye yapılan ihracatlar, Bd-Brazil’in izini sürmede anahtar kanıtlar sunuyor. Bu bulgular, mantarın uluslararası canlı hayvan ticareti yoluyla taşınabildiğini ve orijin tezilerini yeniden değerlendirmeyi gerektirdiğini ortaya koyuyor.
Yazarlar, sonuçların daha sıkı önleyici önlemler gerektirdiğini vurguluyor: ithalat düzenlemeleri, rutin patojen taramaları, karantina uygulamaları ve uluslararası izleme koordinasyonu gibi adımlar, yerel amfibi popülasyonlarını gelecekteki salgınlardan korumak için kritik kabul ediliyor.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- Fundação de Amparo à Pesquisa do Estado de São Paulo (FAPESP) – https://agencia.fapesp.br/56935
- Ribeiro LP et al., “Origin and global spread of an endemic chytrid fungus lineage linked to the bullfrog trade”, Biological Conservation (2026). DOI: 10.1016/j.biocon.2025.111547
- ScienceDaily haber sayfası: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260118233555.htm
