South East England verilerine göre HEMS (helikopter acil sağlık) ekipleri ağır travmada beklenenden daha iyi sonuçlarla ilişkilendirildi. Analizde, her 100 ağır yaralı hastada yaklaşık 5 ek kişinin hayatta kaldığı görüldü. Çalışma, HEMS’in özellikle belirli hasta gruplarında fark yaratabileceğini söylüyor.
Helikopterle olay yerine ulaşan ileri düzey tıbbi ekiplerin, yaşamı tehdit eden yaralanmalarda hayatta kalım şansını artırabileceğine dair yeni bir analiz yayımlandı. South East England’daki bölgesel bir Helicopter Emergency Medical Services (HEMS) hizmetinin 2013-2022 verileri, majör travma hastalarında sonuçların istatistiksel olarak beklenenden daha iyi olduğunu gösterdi. Bulgular Emergency Medicine Journal’da çevrimiçi yayımlandı.
HEMS verileri 10 yıla yakın dönemi kapsıyor
Araştırmacılar, Kent, Surrey ve Sussex’te görev yapan tek bir HEMS ekibinin müdahale ettiği 3225 travma hastasının sonuçlarını inceledi. Çalışmada her hasta için beklenen hayatta kalım olasılığını hesaplayan ve yaralanma şiddeti ile hasta özelliklerine göre düzeltme yapan bir yöntem (Ws analizi) kullanıldı. Ayrıca 30 gün içinde ölümle ilişkili faktörlere de bakıldı.
Toplamda 2125 hasta, yaralanmadan sonra en az 30 gün hayatta kaldı. Bu, %85’lik gerçekleşen sağkalıma karşılık gelirken; modelin öngördüğü oran %81’di. Aradaki fark, her 100 hastada yaklaşık 5 “beklenenden fazla” sağkalım anlamına geliyor. Araştırmacılar, bu farkın hizmetin tipik hasta sayısına uyarlandığında yılda çok sayıda ek yaşamla örtüşebileceğini belirtiyor.
En büyük kazanımlardan biri, tahmini hayatta kalım olasılığı orta düzeyde (%25-45) olan ağır yaralı grupta görüldü: Bu grupta, beklenenin aksine 30 gün sağ kalanların oranı dikkat çekiciydi. Tahmini hayatta kalım olasılığı %50’nin altında olan, yani daha “kötü prognozlu” hastalarda da 30 günlük sağkalım beklenenden yüksek seyretti.
Analize göre daha genç olmak ve ilk Glasgow Coma Scale (bilinç düzeyini 3-15 arasında puanlayan ölçek) skorunun yüksekliği “beklenmeyen sağkalım” ile ilişkiliydi. Ayrıca sadece ileri ekiplerce uygulanabilen pre-hospital emergency anesthesia (saha koşullarında acil anesteziyle hastayı kontrollü şekilde uyutma) ağır yaralılarda daha iyi sağkalımla bağımsız olarak bağlantılı bulundu. Öte yandan araştırmacılar, bu sonuçların doğrudan HEMS’in neden olduğu kesin bir kanıt olmadığını; istatistiksel beklentinin üzerinde bir sağkalımı işaret ettiğini ve zaman içinde hasta profili/hizmet performansı varsayımlarının değişebileceğini vurguluyor.
