Duke Health araştırmacıları, yıllar önce denenen bir kanser aşısı sonrası hastalarda CD27 işaretli bağışıklık hafızasının hâlâ güçlü kaldığını raporladı. Ekip, CD27 sinyalini güçlendirince laboratuvar deneylerinde tümör temizliğinin belirgin biçimde arttığını gösterdi. Bulgular, kanser aşılarının neden beklenen atılımı yapamadığına dair önemli bir ipucu sunuyor.
Metastatik meme kanserinde uzun süreli sağkalım nadir görülürken, 20 yılı aşkın süre önce deneysel bir aşı çalışmasına katılan küçük bir hasta grubunda dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı: Katılımcıların tamamı yıllar sonra hâlâ hayatta. Duke Health ekibi bu olağandışı sonucu yeniden mercek altına alarak bağışıklık sisteminde kalıcı bir “hatırlama” mekanizması olup olmadığına baktı.
Araştırmacılar, Herbert Kim Lyerly’nin yürüttüğü çalışmaya katılan kadınların kanseri tanıyabilen bağışıklık hücrelerini hâlâ taşıdığını saptadı. Bu hücrelerin ortak bir özelliği vardı: CD27 adı verilen bir belirteci taşıyorlardı. CD27, bağışıklık sisteminin geçmiş tehditleri hatırlamasında rol oynayan bir sinyal; ekip, bu sinyalin kanser aşılarının etkinliğinde kritik bir “eksik parça” olabileceğini düşünüyor.
CD27 ile aşı etkisi güçlendirilebilir mi?
Ekip bu fikri laboratuvar ortamında test etti. Farelerde HER2’yi hedefleyen bir aşıyı, CD27’yi aktive etmeyi amaçlayan bir antikorla birlikte kullandıklarında tümörlerin tamamen yok olması belirgin biçimde arttı: Kombinasyon alan farelerin yaklaşık %40’ında tümörler kaybolurken, yalnızca aşı verilenlerde bu oran %6’da kaldı. Analizler, etkinin özellikle CD4+ T hücrelerinin aktivitesinin artmasıyla ilişkili olduğunu gösterdi.
Çalışma, kanser araştırmalarında sıklıkla arka planda kalan CD4+ “yardımcı” T hücrelerine de dikkat çekiyor. Genellikle CD8+ “öldürücü” T hücreleri öne çıksa da, bu sonuçlar CD4+ hücrelerin uzun süreli bağışıklık hafızasını şekillendirebileceğini ve diğer bağışıklık unsurlarını daha etkili çalıştırabileceğini düşündürüyor. Araştırmacılar CD8+ hücrelerini destekleyen ek bir antikor daha eklediğinde, farelerde tümör reddi oranı neredeyse %90’a yaklaştı.
Bir diğer önemli ayrıntı da CD27 antikorunun tek sefer, aşıyla aynı anda verilmesinin uzun süreli etki yaratabilmesi. Duke Health ekibine göre bu basit uygulama, yaklaşımın hâlihazırda kullanılan immünoterapiler (ör. kontrol noktası inhibitörleri) ve bazı antikor-temelli tedavilerle birlikte değerlendirilmesini kolaylaştırabilir. Bulgular Science Immunology dergisinde yayımlandı.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- Duke Health kaynak metni: https://corporate.dukehealth.org/news/could-cancer-vaccine-developed-long-ago-hold-key-long-term-survival
- Bilimsel makale (Science Immunology): https://doi.org/10.1126/sciimmunol.adz2294
