Diyabet yıllar içinde kalp damar riskini artırıyor. Karolinska Institutet’in çalışması, uzun süreli tip 2 diyabette kırmızı kan hücrelerinin damar işlevini bozduğunu ve hücre içi microRNA‑210 seviyelerinin bu sürecin erken göstergesi olabileceğini ortaya koyuyor.
Yeni bir çalışma, tip 2 diyabetin süresi uzadıkça kalp-damar riskinin neden arttığına dair önemli bir ipucu veriyor. Karolinska Institutet araştırmacıları hem hayvan modellerinde hem de insan hastalarda kırmızı kan hücrelerinin (eritrositlerin) damar fonksiyonunu etkileyebileceğini buldu; ancak bu zararlı etki hastalığın başlarında değil, yıllar içinde ortaya çıkıyor.
diyabet ve kırmızı kan hücreleri
Araştırmada, uzun süre diyabetli hastalardan alınan eritrositler damar endotelinin normal işlevini bozarken, yeni teşhis edilmiş hastalardan alınan eritrositler böyle bir zarar göstermedi. İlginç olarak aynı hastalar yedi yıllık takip sonunda eritrositlerinde benzer zararlı özellikler geliştirdiler. Deneylerde eritrositlerdeki microRNA‑210 düzeyleri restore edildiğinde damar fonksiyonunda iyileşme kaydedildi.
microRNA‑210, hücre içindeki gen ifadesini ince ayarlayan küçük bir molekül grubuna aittir; burada araştırmacılar bu küçük RNA molekülünün eritrositlerin davranışında anahtar bir rol oynayabileceğini ve potansiyel bir biyobelirteç (biomarker) olarak kullanılabileceğini öne sürüyorlar. Yine de yazarlar, bulguların daha geniş popülasyon çalışmalarında doğrulanması gerektiğini vurguluyor.
Çalışmanın ayrıntıları Diabetes dergisinde yayımlandı (DOI: 10.2337/db25-0463). Araştırmanın ilk yazarı Eftychia Kontidou ve çalışmayı yöneten Zhichao Zhou, hedefin henüz damar hasarı oluşmadan hastaları belirlemek ve komplikasyonları önlemeye dönük daha etkili stratejiler geliştirmek olduğunu belirtiyor.
Not: Bu haber, araştırma sonuçlarını özetlemektedir ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kişisel sağlık konularında hekiminizle görüşün.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- Karolinska Institutet (bülten): How type 2 diabetes quietly damages blood vessels — Story Source: Karolinska Institutet
- Makale: Eftychia Kontidou et al., Long Duration of Type 2 Diabetes Drives Erythrocyte-Induced Vascular Endothelial Dysfunction: A Link to miRNA-210-3p. Diabetes, 2026. DOI: http://dx.doi.org/10.2337/db25-0463
- ScienceDaily haber sayfası: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260122093439.htm
