Yunanistan’ın Peloponnese yarımadasında bulunan 430.000 yıllık ahşap aletler, homininlerin ahşap (ahşap) işleme becerisinin erken kanıtlarını sunuyor.
Yunanistan’ın Peloponnese yarımadasındaki Marathousa madeninde bulunan iki ahşap nesne, yaklaşık 430.000 yıl öncesine tarihlendi. Araştırmacılar, biri yaklaşık 81 santimetre uzunluğunda, dalları törpülenip sapı biçimlendirilmiş bir kazma/çapa çubuğu olduğunu; diğeri ise 8 santimetreden daha kısa, söğütten yapılı, işlenmiş bir parça olduğunu bildiriyorlar. Bulgular 26 Ocak 2026 tarihli Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlandı.
Ahşap aletler (ahşap) nasıl korundu?
Ahşap eserler genellikle çabuk çürüdüğünden çok nadir bulunur. Marathousa’daki aletlerin korunmuş olmasının nedeni, o dönemde bölgenin göl kıyısında olması ve parçaların yaklaşık 30 metre derinlikte, suya doygun kömürlü (lignite) çökellerde gömülü kalması. Araştırmacılar, çubuk üzerinde sap oluşturmak için kolların temizlendiğini ve kullanılma izlerine dayanarak bunun kazma veya çapa amacıyla kullanıldığını belirtiyorlar.
Arkeolog Annemieke Milks (Reading Üniversitesi), ekibin bu tür nesneleri bulmakta “çok şanslı” olduğunu söylüyor; çünkü ahşap çoğunlukla bozulur ve nadiren korunur. Ayrıca ikinci aletin amacının belirsiz olduğunu, küçük boyutuna ve işçilik izlerine bakarak başka taş veya kemik aletleriyle tamamlayıcı bir rol oynayabileceğini öne sürüyor.
Marathousa bulguları, insan atalarımızın ahşabı alet, silah ve belki barınak işçiliğinde kullandıklarına dair artan kanıtlara ekleniyor. Benzer korunmuş ahşap örnekleri daha önce Kalambo Falls (Zambia) ve İtalya gibi yerlerde de raporlandı; örneğin Kalambo’da bulunmuş kütükler ~480.000 yıllık olarak tarihlendirilmiş, İtalya’da bildirilen Neandertal ahşap aletler ise ~171.000 yıl öncesine tarihlenmişti. 1989’da Ürdün Nehri kıyısında bulunan ve 780.000 yıl öncesine tarihlenen cilalı bir ahşap parça da literatürde yer alıyor.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- doi.org/10.1073/pnas.2515479123
- www.sciencenews.org/article/logs-evidence-oldest-wood-structure
- www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1716068115
- www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/004724849190015N
- www.sciencenews.org/article/hand-stencil-indonesia-oldest-rock-art
