Written by AÇIK BİLİM• 14 Şubat 2026• 09:01• Yaşam Bilimleri

Gamma ile Cömertlik: Beyin Uyarımı

Yeni bir araştırma, gamma ritminde uygulanan non-invaziv beyin uyarımı ile insanların daha cömert kararlar verebildiğini gösteriyor. Deneyde katılımcılar, kendi kazançları azalsa bile parayı paylaşmaya daha yatkın hale geldi. Bulgular, beynin iki bölgesi arasındaki senkron iletişimin altruistik seçimlerde rol oynayabileceğine işaret ediyor.

Bilim insanları, beynin iki bölgesinin aynı ritimde “senkron” çalışmasının sosyal kararlarımızı etkileyebileceğini gösteren yeni bir bulgu paylaştı. PLOS Biology’de 10 Şubat’ta yayımlanan çalışmada, Jie Hu’nun (East China Normal University, Çin) liderliğindeki ekip ve Zurich Üniversitesi’nden araştırmacılar, belirli beyin bölgeleri arasındaki iletişimi hedefleyerek cömertlikte ölçülebilir bir artış gözlemledi.

Araştırmada 44 katılımcı, ekonomik psikolojide sık kullanılan “Dictator Game” (Diktatör Oyunu) görevinde toplam 540 karar verdi. Her turda katılımcılar, kendilerine verilen bir miktar parayı başka bir kişiyle nasıl paylaşacaklarını seçti; senaryolar, bazen paylaşmanın kişinin kendi kazancını düşürmesini de içeriyordu.

Gamma etkisi: cömertlik artışı

Deney sırasında ekip, frontal ve parietal loblara transkraniyal alternatif akım uyarımı (tACS) uyguladı. Bu yöntem, kafatası üzerinden çok düşük akımlarla beyin ritimlerini belli frekanslarda “hizalamayı” amaçlayan non-invaziv bir teknik. Araştırmacılar, iki bölge arasındaki salınımları alpha ya da gamma bantlarında senkronlamayı denedi.

Sonuçlara göre özellikle gamma bant senkronisinin güçlendirildiği koşullarda katılımcılar daha altruistik seçimlere kaydı: Daha yüksek miktarları paylaşma eğilimi arttı ve bu, bazı turlarda kişinin kendi kazancı aleyhine gerçekleşti. Ekip, hesaplamalı modelleme ile bu değişimin, katılımcıların karar verirken “karşı tarafın sonucuna” daha fazla ağırlık vermesiyle ilişkili olabileceğini raporladı.

Araştırmacılar önemli bir sınırlamayı da vurguluyor: Deney sırasında doğrudan beyin aktivitesi ölçülmedi. Bu nedenle gelecekte tACS ile birlikte EEG gibi ölçümlerin kullanılması, senkroninin gerçekten nasıl değiştiğini daha net doğrulayabilir. Yine de çalışma, frontal-parietal ağlar arasındaki koordinasyonun işbirliği ve paylaşma gibi sosyal davranışlarla nedensel bir bağ kurabileceğine dair dikkat çekici bir adım olarak görülüyor.