ETH Zurich araştırmacıları, HIF1 adlı proteinin tendinopatiyi (Aşil ağrısı, tenisçi dirseği gibi) sadece “eşlik eden” bir belirti değil, bizzat tetikleyen bir etken olabileceğini gösterdi. Fare deneylerinde HIF1 kapatıldığında, yüksek yük altında bile tendonların zarar görmesi büyük ölçüde engellendi.
Aşil tendonu ağrısı, tenisçi dirseği, yüzücü omzu ve jumper’s knee gibi rahatsızlıklar; hem genç sporcularda hem de ileri yaşta sık görülüyor. Ortak nokta ise tendonların uzun süre tekrarlayan yüke maruz kalması: Kasların ürettiği güçlü kuvvetler, hareketi sağlayabilmek için ince tendon dokularında toplanıyor.
HIF1 tendinopatinin “anahtarı” olabilir
ETH Zurich’ten Jess Snedeker ve Katrien De Bock liderliğindeki ekip, tendon hastalıklarında HIF1 adlı proteinin merkezi bir rol oynadığını ortaya koydu. HIF1’in bir bölümü, hücre içindeki bazı genleri açıp kapatan bir “transkripsiyon faktörü” gibi çalışıyor. Daha önce hasarlı tendonlarda HIF1 seviyelerinin arttığı biliniyordu; ancak bunun neden mi sonuç mu olduğu net değildi.
Araştırmacılar, farelerde HIF1’i ya sürekli aktif tuttular ya da tendon dokusunda devre dışı bıraktılar. Sonuçlar dikkat çekici: HIF1’i sürekli açık kalan farelerde, aşırı zorlanma olmasa bile tendon hastalığı gelişti. Buna karşılık, HIF1’i kapatılan tendonlarda yoğun yüklenmeye rağmen hastalık ortaya çıkmadı.
Ekip ayrıca hastanede yapılan tendon ameliyatlarından alınan insan hücrelerini de inceledi. Hem insan hem fare örneklerinde HIF1 artışı, tendonun temel yapı taşı olan kollajende daha fazla “çapraz bağ” oluşumuna yol açtı. Bu değişim tendon dokusunu daha kırılgan hale getirip mekanik performansını düşürebiliyor. Çalışmada damar ve sinir büyümesinin de arttığı görüldü; bu durum, tendinopatilerdeki ağrının olası açıklamalarından biri olabilir.
Araştırmacılar bulguların, tendon sorunlarında erken müdahalenin önemine işaret ettiğini vurguluyor: Zamanla biriken hasar kalıcı hale gelebiliyor ve fizyoterapi sınırlı fayda sağlayabiliyor. Öte yandan HIF1, vücudun düşük oksijene (hipoksi) verdiği yanıtta önemli görevler üstlendiği için tüm vücutta kapatılması yan etkilere yol açabilir. Bu nedenle bir sonraki adım, HIF1’i yalnızca tendon dokusunda hedeflemek veya HIF1’in kontrol ettiği daha güvenli moleküler hedefleri bulmak.
![Resim 1. İlk olarak Elisha Gray’in tasarladığı ama “Bell’in yüzyıl sıvı aktarıcısı” olarak adlandırılan değişken direncin teknik çizimi. Koniden geçen ses dalgaları (M) gerili olan zarı (D) titreştirir. Bu zara bağlı olan elektrik devresinin ucu (R) asitli bir suya batıp çıkar (C) ve batma miktarına bağlı olarak da iletilen elektrik akımın şiddeti değişmiş olur. Kaynak [6].](https://www.acikbilim.com/wp-content/uploads/2013/12/resim1-90x90.png "BİR CASUSLUK HİKAYESİ: TELEFONU KİM İCAT ETTİ?")
