Ketton mozaiği Trojan savaşını değiştiriyor

Rutland’daki Ketton mozaiği, araştırmacılara göre Trojan Savaşı’nı Homeros’tan değil, Aeschylus’un kayıp tragedya anlatısından okuyor. Bu yorum, Ketton mozaiği üzerinden Roman Britanyası’nın Akdeniz’le sanılandan daha sıkı kültürel ve sanatsal bağlara sahip olabileceğini gösteriyor.

İngiltere’nin Rutland bölgesinde bulunan ve son yılların en dikkat çekici Roma dönemi keşiflerinden biri sayılan Ketton mozaiği, Trojan Savaşı’na dair beklenmedik bir ipucu veriyor. Chicago Üniversitesi değil, University of Leicester ekibinin yürüttüğü yeni incelemeye göre mozaik, ilk yorumlarda düşünüldüğü gibi Homeros’un Iliad’ındaki sahneleri izlemiyor.

Ketton ve Trojan

Araştırma, mozaiğin hikâye akışının Aeschylus’un daha az bilinen ve günümüze tam ulaşmadığı için “kayıp” kabul edilen Phrygians adlı tragedya anlatısıyla daha iyi örtüştüğünü söylüyor. Mozaikte Achilles ile Hector’un düellosu, Achilles’in Hector’un bedenini sürüklemesi ve Kral Priam’ın oğlunun bedenini geri almak için altınla “fidye” ödediği (bedenin altınla tartıldığı) sahne gibi üç dramatik an öne çıkıyor. Çalışmaya göre villa sahibinin bu daha “nadir” versiyonu seçmesi, dönemin kültürel beğenisine ve klasikleri takip eden bir çevreye işaret edebilir.

Bulgunun bir diğer önemli yanı, mozaiğin görsel dilinin yalnızca Britanya’ya özgü olmadığını göstermesi. Ekip, desenlerin ve kompozisyonların Akdeniz’de yüzyıllar boyunca dolaşımda kalan motiflerle bağlantılı olduğunu; hatta üst panelin, Aeschylus dönemine tarihlenen bir Yunan seramiğindeki tasarımla benzerlik taşıdığını aktarıyor. Bu, Roma Britanyası’ndaki zanaatkârların “izole” değil; kuşaktan kuşağa aktarılan desen repertuvarları ve ticaret ağları içinde çalışan ustalar olabileceğine işaret ediyor.

Ketton mozaiği 2020’de COVID-19 kapanması sırasında, yerel çiftçi Jim Irvine’in aile arazisinde fark etmesiyle ortaya çıktı. Ardından University of Leicester Archaeological Services (ULAS) ve Historic England’ın yürüttüğü kazılarla alanın önemi daha net anlaşıldı; mozaik ve çevresindeki Roma villasına ulusal önemi nedeniyle “Scheduled Monument” statüsü verildi. Kazıların kapsamlı bilimsel yayını ise hazırlık aşamasında.

Özetle, Ketton mozaiği yalnızca etkileyici bir sanat eseri değil; Britanya’daki Roma yaşamının, klasik dünyadaki metinler, mit anlatıları ve görsel geleneklerle nasıl iç içe geçtiğine dair yeni sorular doğuran bir tarih belgesi olarak görülüyor.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• ScienceDaily – University of Leicester: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/02/260212234220.htm
• Journal (Britannia) – DOI: https://doi.org/10.1017/S0068113X25100342