Subnivium, yani kar zemini ile toprağın arasındaki gizli “igloo”, birçok mikrop, böcek ve küçük memelinin kışı atlatmasını sağlar. Küresel ısınma ve azalan kar örtüsü subnivium’u kısaltıyor; bu da toprak karbon döngüsü, bitki besinlenmesi ve yıllık ekosistem dengesi için risk oluşturuyor.
Kar örtüsünün yeterince derinleştiği yerlerde (yaklaşık 15 cm ve üzeri) subnivium adı verilen, kar ile yer arasındaki sabit sıcaklıktaki mikro habitat oluşur. Bu bölge, hava –20 °C civarındayken bile yerin donmasını engelleyerek yaklaşık 1 °C civarında bir ortam sağlar; böylece bakteriler, mantarlar, böcekler ve bazı küçük memeliler kış boyunca aktivitelerini sürdürebilir.
Subnivium nedir ve neden önemli?
Subnivium, karın izolasyon etkisi sayesinde bitki artıkları üzerinde aktif mikrobiyal ayrışmayı mümkün kılar. Bu mikroplar kış boyunca organik maddeyi parçalayarak ilkbaharda bitkilerin hızla kullanabileceği biçimde besinleri serbest bırakır. Ayrıca subnivium’da yaşayan böcekler ve diğer omurgasızlar hem toprak süreçlerini düzenler hem de kemirgenler gibi daha büyük türlerin kış besin zincirinin bir parçası olur.
Ancak iklim değişikliğiyle birlikte kışların ısınması ve karın yağmak yerine yağmur olarak düşmesi, örtünün incelmesine ve subnivium’un varlığının azalmasına neden oluyor. Araştırmalar dünya genelinde kar örtüsünün ortalama olarak kısaldığını ve bu durumun toprak solunumu, besin döngüsü ile bitki ve hayvan topluluklarını etkileyebileceğini gösteriyor.
Subnivium kaybı, hem doğrudan (örneğin mikropların ve köklerin donması) hem de dolaylı (ilkbaharda besin kıtlığı, memelilerin enerji tasarrufu yapamaması) etkilere yol açabilir. Yüksek rakımlı ve gölgeli mikro bölgeler, olası küçük iklim sığınağı (refugia) alanları olarak umut vadediyor; ayrıca orman yönetimiyle, örneğin uygun ağaç yoğunluğu sağlayarak, kar birikimini destekleyecek müdahaleler düşünülebilir.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- C. P. Ziadeh et al., “Distinct communities under the snow: describing characteristics of subnivium arthropod communities,” Environmental Entomology (2024).
- K. L. Thompson, J. N. Pauli & B. Zuckerberg, “The vulnerability of overwintering insects to loss of the subnivium,” bioRxiv (2024).
- E. A. Burakowski et al., “Future of Winter in Northeastern North America: Climate Indicators Portray Warming and Snow Loss That Will Impact Ecosystems and Communities,” Northeastern Naturalist (2022).
- A. N. Johnston et al., “Freezing in a warming climate: Marked declines of a subnivean hibernator after a snow drought,” Ecology and Evolution (2021).
- L. Zhu et al., “Climate change causes functionally colder winters for snow cover-dependent organisms,” Nature Climate Change (2019).
- A. N. Johnston et al., “Ecological consequences of anomalies in atmospheric moisture and snowpack,” Ecology (2019).
- K. L. Thompson et al., “The phenology of the subnivium,” Environmental Research Letters (2018).
