James Webb’in uzak evren görüntülerindeki gizemli “küçük kırmızı noktalar”ın kaynağı çözüldü. Kopenhag Üniversitesi ekibi, bu parlak nesnelerin yoğun iyonize gaz kozaları içinde hızla büyüyen genç karadelikler olduğunu gösteren veriler yayımladı.
James Webb Uzay Teleskobu’nun erken dönem evrene bakarken yakaladığı küçük, kırmızımsı noktalar uzun süredir astronomların dikkatini çekiyordu. Kopenhag Üniversitesi Niels Bohr Enstitüsü’ndeki araştırmacılar, bu obje grubunun aslında yoğun iyonize gazla çevrili, genç ve hızla madde yutan karadelikler olduğunu gösteren analizler yaptı.
Ekip, önce bazı noktaların büyük galaksiler olabileceği fikrini değerlendirdi ama bu açıklama evrenin o erken dönemindeki galaksi oluşumuyla çelişiyordu. Bunun yerine veriler; ‘küçük kırmızı noktalar’ın, etraflarındaki gaz kozalarını ısıtarak parlattığı ve böylece kızıl renkli göründükleri senaryosunu destekliyor.
Araştırma, bu nesnelerin önce düşünülenden çok daha az kütleli olduğunu ancak kısa sürede hızlı bir büyüme evresinde olduklarını ortaya koyuyor. Karadelikler çevresinden çektiği gazı ısıtarak parlak hale getiriyor; aynı zamanda bir kısmı geri püskürtüldüğü için süreç “dağınık” bir beslenme şeklini andırıyor. Bu gözlemler, süperkütleli karadeliklerin evrenin çok erken dönemlerinde nasıl bu kadar hızlı büyüdüğüne dair önemli bir ara adımı aydınlatıyor.
Çalışma 14 January 2026 tarihli Nature makalesinde yayımlandı ve genç karadelikleri büyüme ataklarında görmek, kozmik tarihte eksik kalan bir bölümü tamamlamaya yardımcı oluyor. Bulgular, Webb verilerinin erken evrenin şiddetli ve karmaşık bir dönemini doğrudan göstermeye başladığını vurguluyor.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260115022801.htm
- V. Rusakov et al., “Little red dots as young supermassive black holes in dense ionized cocoons”, Nature, 2026. DOI: 10.1038/s41586-025-09900-4
- University of Copenhagen — press materials (as reported by ScienceDaily)
