DinoTracker: AI Dinosaur İzini Tanıyor

DinoTracker adlı AI uygulaması, bir dinozor ayak izinin fotoğrafından hangi türün bırakmış olabileceğini tahmin ediyor. Yaklaşık %90 doğrulukla çalışan sistem, 200 milyon yıldan daha eski bazı izlerin kuş ayaklarına şaşırtıcı biçimde benzediğini de ortaya koydu.

Dinozor ayak izleri, fosiller kadar etkileyici ama bir o kadar da muammalı: Aynı iz, zamanla sıkışma ve aşınma gibi süreçler yüzünden farklı görünebiliyor. University of Edinburgh ile Berlin’deki Helmholtz-Zentrum araştırma merkezinin dahil olduğu bir ekip, bu soruna DinoTracker adlı yeni bir AI uygulamasıyla yaklaşmayı hedefliyor.

Uygulamanın mantığı basit: Kullanıcılar cep telefonuyla bir iz fotoğrafı (veya çizimi) yüklüyor; sistem iz şekli ve yapısına bakarak bunu hangi dinozor grubunun bırakmış olabileceğine dair hızlı bir analiz sunuyor. Araştırmacılara göre bu, hem sahada çalışan bilim insanlarının hem de meraklıların izleri daha tutarlı biçimde değerlendirmesine yardımcı olabilir.

AI modeli ayak izinde ne arıyor?

Ekip, modeli yaklaşık 2.000 gerçek fosil ayak iziyle eğitti; buna ek olarak, izlerin zaman içinde bozulmasını taklit eden milyonlarca simüle örnek üretildi. Model, parmakların açılma açısı, topuğun konumu, zemine temas eden yüzey alanı ve ağırlığın ayak üzerinde nasıl dağıldığı gibi sekiz temel özelliği öğrenerek yeni bir iz geldiğinde bunu bilinen örneklerle karşılaştırıyor. Değerlendirmelerde, insan uzmanların sınıflandırmalarıyla yaklaşık %90 oranında örtüştüğü bildirildi.

Çalışmanın en dikkat çekici sonucu ise 200 milyon yıldan daha eski bazı izlerde ortaya çıktı: AI analizi, bu ayak izleri ile soyu tükenmiş ve modern kuşların ayakları arasında güçlü benzerlikler yakaladı. Araştırmacılar, bunun kuşların kökeninin düşünüldüğünden çok daha erken bir tarihe uzanabileceğini veya bazı erken dinozorların kuşa benzer ayaklara tesadüfen sahip olabileceğini vurguluyor.

DinoTracker ayrıca İskoçya’daki Skye Adası’nda, yaklaşık 170 milyon yıl önce bir lagünün çamurlu kıyısında oluşmuş ve uzun süredir tartışılan izlere de yeni bir yorum getirdi. AI analizi, bu izlerin ördek gagalı dinozorların (hadrosaur akrabaları) bilinen en eski yakın akrabalarından bazılarına işaret ediyor olabileceğini söylüyor. Çalışma PNAS’ta yayımlandı.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• Proceedings of the National Academy of Sciences (2026): “Identifying variation in dinosaur footprints and classifying problematic specimens via unbiased unsupervised machine learning” DOI: 10.1073/pnas.2527222122
• University of Edinburgh kaynaklı basın bülteni (1 Şubat 2026)