Written by AÇIK BİLİM• 03 Şubat 2026• 21:23• Kimya, Yaşam Bilimleri

Beetle larvaları çiçek kokusunu taklit ediyor

European blister beetle larvaları, arıları kendine çekmek için çiçek kokularına benzeyen kimyasal bir “parfüm” üretiyor. Araştırmacılara göre bu, bir hayvanın bir bitkiyi kimyasal olarak taklit ettiğine dair ilk örnek olabilir.

Avcı gibi pusu kuran European blister beetle (Meloe proscarabaeus) larvaları, arıları kandırmak için çiçekleri andıran bir koku karışımı üretiyor. İlkbaharda topraktan çıkan larvalar otların üzerine tırmanıp parlak turuncu kümeler halinde toplanıyor; uzaktan bakınca küçük bir çiçek demeti gibi görünüyor. Bir arı yaklaştığında ise larvalar hızla yapışıp “otostop” çekiyor, arının yuvasına taşındıktan sonra da yumurtalarla beslenerek yaşam döngüsünü sürdürüyor.

Beetle larvaları arıları nasıl çekiyor?

Çalışmaya göre bu aldatmacanın anahtarı, larvaların yaydığı karmaşık koku profili. Bulgular 15 Ocak’ta biorXiv.org üzerinde ön baskı olarak paylaşıldı. Max Planck Institute for Chemical Ecology (Jena, Almanya) ekibinden sentetik kimyager Ryan Alam, larvaların tek bir maddeyle kaba bir taklit yapmadığını; adeta “kendilerine ait bir larva parfümü” yarattığını söylüyor.

Alam ve ekibi, yetişkin böcekleri toplayıp bir serada tanklarda yetiştirdi; böcekleri buğday çimi, bakla ve yonca ile besledi. Yumurtalardan çıkan larvalar bitkilere tırmanır tırmanmaz araştırmacılar onları bir fırçayla toplayıp saldıkları uçucu kimyasalları analiz etti. Sonuç: Larvalar, normalde bitkilerle ilişkilendirilen ve tozlayıcıları cezbettiği bilinen 17 “bitki benzeri” bileşik içeren bir aroma yayıyor; bunların arasında ticari parfümlerde de sık kullanılan, lavantamsı baharatlı bir koku olan linalool da var.

Ekip ayrıca larvaların bu kokuları dışarıdan “ödünç almadığını” gösteren veriler buldu: Larvalar kokuları sıfırdan sentezliyor ve iki enzim aracılığıyla linalool üzerinde değişiklikler yaparak koku buketini çeşitlendiriyor. Araştırmacılar bu aromaların sentetik versiyonlarını hazırlayıp yabani kırmızı duvarcı arılarında (Osmia bicornis) tercih deneyleri yaptı; bazı karışımlar özellikle dişiler için daha çekici çıktı. Bu da larvaların doğrudan yuvaya taşınma şansını artırabilecek bir avantaj anlamına geliyor.

İlginç bir başka sonuç da şu: Bu bileşikler, larvaların birbirini bulup kümelenmesine de yardımcı oluyor olabilir. Araştırmacılar, uzak geçmişte larvaların çiçek kokularını takip ederek çiçeklere gidip arı beklemiş olabileceğini; zamanla kokuyu kendileri üretmeye başlayıp en sonunda bitkilere ihtiyaç duymadan aynı “çiçek etkisini” kurabildiklerini öne sürüyor. Bu strateji, erken ilkbaharda çiçek azlığında larvaların ortamdaki en “inandırıcı” besin işareti haline gelmesine de kapı aralıyor.