Likopen: Diş Eti Hastalığı Riskini Azaltabilir

ABD’de yaşlı yetişkinleri inceleyen geniş bir analiz, likopen alımı yetersiz olanlarda şiddetli diş eti hastalığı riskinin belirgin biçimde arttığını gösterdi. Yeterli likopen tüketen 65-79 yaş grubunda, şiddetli periodontitis olasılığı yaklaşık üçte bire indi.

Domatese kırmızı rengini veren antioksidanlardan likopen, yaşlılarda diş eti sağlığıyla yakından ilişkili olabilir. Connecticut College liderliğindeki araştırma ekibi, ABD’de 65-79 yaş arası yetişkinlerin verilerini değerlendirerek, likopeni yeterince tüketmeyenlerde şiddetli periodontitis (ileri diş eti hastalığı) riskinin daha yüksek seyrettiğini bildirdi.

Likopen ve şiddetli periodontitis bağlantısı

Çalışma, National Health and Nutrition Examination Survey (2009-2014) kapsamında yer alan 1.227 katılımcının beslenme ve ağız sağlığı verilerine dayanıyor. Araştırmacılar örneklemin yaklaşık %48,7’sinde periodontitis bulguları saptarken, katılımcıların %77,9’unun yeterli likopen tüketmediğini raporladı.

Yaş, cinsiyet, ırk/etnik köken, sigara kullanımı ve eğitim gibi etkenler hesaba katıldıktan sonra da ilişki güçlü kaldı: Önerilen düzeyde likopen alan yaşlıların, yetersiz alanlara kıyasla şiddetli periodontitis için olasılığı yaklaşık üçte bir düzeyindeydi (odds ratio 0,33; %95 GA 0,17-0,65).

Analiz ayrıca toplumsal farklılıklara işaret etti. Şiddetli periodontitis, erkeklerde daha sık görüldü; non-Hispanic Black grupta ise non-Hispanic White gruba kıyasla daha yüksek olasılık raporlandı (odds ratio 2,82; %95 GA 1,46-5,45). Kadınlarda şiddetli periodontitis olasılığı erkeklere göre daha düşüktü (odds ratio 0,27; %95 GA 0,14-0,55). Araştırmacılar, non-Hispanic Black grupta likopenin “koruyucu bağlantısının” aynı netlikte gözlenmediğini ve risk örüntülerinin gruplara göre değişebileceğini belirtti.

Yazarlar, çalışmanın kesitsel tasarıma sahip olduğunun altını çiziyor: Bu nedenle sonuçlar “likopen eksikliği diş eti hastalığına neden olur” demek için yeterli değil. Yine de bulgular, beslenme yoluyla değiştirilebilen bir unsur olarak likopenin, ileri diş eti hastalığının önlenmesi veya yavaşlatılması için gelecekte uzun dönem ve randomize kontrollü çalışmalarla daha net test edilmesi gerektiğini gösteriyor.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• ScienceDaily – Connecticut College: https://www.sciencedaily.com/releases/2026/02/260208233841.htm
• DOI: 10.1016/j.jnha.2025.100759