Appendicitis’te Antibiotics Umut Veriyor

Yeni 10 yıllık veriler, uncomplicated appendicitis vakalarında antibiotics ile tedavi edilen hastaların yarıdan fazlasının ameliyat olmadan uzun süre iyi kaldığını gösteriyor. Çalışma, hastayla birlikte karar verme yaklaşımını öne çıkaran güncel kılavuzları da destekliyor.

Uncomplicated appendicitis geçiren birçok hastada antibiotics ile tedavi, uzun vadede ameliyatın yerini alabilecek bir seçenek olarak güçleniyor. Finlandiya’da yürütülen APPAC adlı klinik çalışmanın 10 yıllık takip sonuçlarına göre, antibiotics alan hastaların yarıdan fazlası yıllar içinde appendectomy (apandisit ameliyatı) gerektirmedi.

Antibiotics ile appendicitis tedavisi 10 yılda ne gösterdi?

Araştırmacılar 2009’da 530 yetişkini iki gruba ayırdı: bir grup appendectomy olurken, diğer gruba antibiotics verildi. Tüm hastalarda “uncomplicated” yani apendiksin iltihaplı olduğu ama yırtılma (rupture) ya da irinli odak (apse) gelişmediği durumlar vardı. 10 yıllık izlemde antibiotics verilen grupta toplam 112 kişi sonradan ameliyat oldu; bunların 70’i ilk yıl içinde, 30’u 2–5 yıl arasında, 12’si ise 6–10 yıl arasında appendectomy geçirdi.

Çalışmanın dikkat çeken noktalarından biri, protokol gereği nüks şüphesi olanların ameliyata yönlendirilmiş olması. Bu nedenle, bazı ameliyatların ihtiyat amaçlı yapılmış olabileceği belirtiliyor. Uzun vadeli yeni komplikasyonlar ise her iki grupta da sınırlıydı: antibiotics grubunda 5–10 yıl arasında iki hastada sonraki appendectomy ile ilişkili sorunlar bildirilirken, ameliyat grubunda iki kişi yara izi çevresinde uyuşma veya ağrı yaşadı.

Turku University Hospital’dan cerrah Paulina Salminen, bu yaklaşımın hastalar için uzun vadede güvenli göründüğünü ve birçok kişinin ameliyattan kaçınabileceğini vurguluyor. Ayrıca antibiotics tedavisinin, hastane kaynaklarını daha verimli kullanma ve iş gücü kaybını azaltma gibi ekonomik etkileri olabileceği belirtiliyor. Salminen’e göre akut appendicitis vakalarının yaklaşık %60–70’i uncomplicated türde ve bu nedenle antibiotics için uygun olabilir.

Öte yandan Chicago Üniversitesi değil, University of Washington’dan (Seattle) cerrah David Flum’un yer aldığı CODA çalışmasının sonuçları da kararın tek tip olmadığını gösteriyor: CODA’da antibiotics alanların yaklaşık %40’ı ilk yıl içinde ameliyat olurken, bu oran dört yılda %49’a yükseldi. Bu nedenle yeni kılavuzlar, hastanın öncelikleriyle birlikte “shared decision making” (ortak karar verme) yaklaşımını özellikle öneriyor. Salminen’in ekibi ise bir adım daha ileri giderek, bazı vakalarda tedavisiz iyileşmenin mümkün olup olmadığını test edecek antibiotics–placebo karşılaştırmalı bir çalışma yürütüyor.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• JAMA: Antibiotic therapy for Uncomplicated acute appendicitis: Ten-year follow-up of the APPAC randomized clinical trial — https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2844116
• JAMA Surgery: Diagnosis and treatment of acute appendicitis: 2025 edition of the World Society of Emergency Surgery Jerusalem guidelines — https://jamanetwork.com/journals/jamasurgery/fullarticle/2844195
• Annals of Surgery: The use and impact of a decision support tool for appendicitis treatment — https://journals.lww.com/annalsofsurgery/abstract/2024/10000/the_use_and_impact_of_a_decision_support_tool_for.8.aspx