NASA ekibine göre Curiosity’nin Mars’ta bulduğu organikler yalnızca meteoritlerle açıklanamıyor. Astrobiology’de yayımlanan analiz, ölçülen miktarın bilinen cansız süreçlerle tam örtüşmediğini ve olası senaryolar arasında biyolojik katkının da düşünülmesi gerektiğini söylüyor.
NASA’nın Curiosity gezgini, Gale Krateri’ndeki antik bir çamurtaşından alınan örneklerde şimdiye kadarki en büyük Mars organiklerini ortaya koydu. Gezginin ısıtıp çıkan gazları ölçen mini laboratuvarı, dekan, undekan ve dodekan gibi hidrokarbonların izlerine rastladı. Bu moleküller, Dünya’da canlıların hücre zarlarında yer alan yağ asitleriyle ilişkili olabilen parçalar olarak da yorumlanabiliyor.
Organikler neden bu kadar bol?
Ancak Curiosity’nin cihazları, bu organiklerin nasıl oluştuğunu doğrudan söyleyemiyor: Canlılık kaynaklı mı, yoksa tamamen jeolojik/kimyasal süreçlerin ürünü mü? Bu belirsizliği azaltmak isteyen araştırmacılar, özellikle meteoritlerin Mars’a organik madde taşımış olabileceği fikrini ve diğer bilinen abiyotik (cansız) mekanizmaları mercek altına aldı.
Ekip, Astrobiology dergisinde 4 Şubat’ta yayımlanan çalışmada, inceledikleri cansız senaryoların örnekte ölçülen organik bolluğunu tek başına açıklamakta yetersiz kaldığını bildiriyor. Araştırmacılar bu yüzden, verilerle uyumlu olasılıklar arasında biyolojik bir katkının da makul bir seçenek olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bununla birlikte, bu sonucun “Mars’ta yaşam bulundu” anlamına gelmediğinin altı özellikle çiziliyor.
Çalışmanın dikkat çeken bir diğer kısmı, Mars yüzeyinin kozmik radyasyona açık oluşu. Kalın bir atmosfer ve küresel manyetik alan eksikliği nedeniyle radyasyon zamanla karmaşık molekülleri parçalayabiliyor. Bilim insanları, laboratuvar deneyleri, bilgisayar simülasyonları ve Curiosity ölçümlerini birleştirerek kayacın yaklaşık 80 milyon yıllık yüzeyde kalma süresini hesaba katıp “geriye sarma” hesabı yaptı; buna göre başlangıçtaki organik miktarı, bugün ölçülenden daha yüksek olabilir.
Ekip, Mars benzeri sıcaklık, radyasyon ve kaya kimyası koşullarını daha iyi taklit eden yeni deneylerin gerekli olduğunu söylüyor. Şimdilik sonuç, Mars kayalarının kimyasal hikâyesinin beklenenden daha karmaşık olabileceğine ve organik maddelerin kökeni için birden fazla açıklamanın yarıştığına işaret ediyor.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- NASA’s Goddard Space Flight Center – Materials: https://science.nasa.gov/blogs/science-news/2026/02/06/nasa-study-non-biologic-processes-dont-fully-explain-mars-organics
- Astrobiology (2026) – Pavlov et al., DOI: 10.1177/15311074261417879: http://dx.doi.org/10.1177/15311074261417879
