Written by AÇIK BİLİM• 13 Şubat 2026• 07:02• Kimya, Uzay

Bennu ve aminoasitlerin sürpriz izleri

Bennu örnekleri, aminoasitlerin düşündüğümüzden farklı koşullarda oluşabileceğini gösteriyor. Penn State ekibi, Bennu’daki aminoasitlerin bir kısmının sıcak suda değil, radyasyona maruz kalmış buz içinde şekillenmiş olabileceğine dair izotop kanıtları buldu.

NASA’nın OSIRIS-REx görevi 2023’te asteroid Bennu’dan Dünya’ya örnek getirdiğinde, 4,6 milyar yıllık bu malzemede aminoasitler bulunduğu doğrulandı. Ancak asıl soru şuydu: Bu yaşamın yapıtaşları uzayda tam olarak hangi süreçlerle oluştu?

Bennu’da aminoasitlerin kökenine izotop penceresi

Penn State öncülüğündeki yeni çalışma, Bennu örneklerindeki bazı aminoasitlerin kökeninin “klasik” senaryodan farklı olabileceğini öne sürüyor. Araştırmacılar, atomların kütlesindeki küçük farklılıkları gösteren izotop ölçümleriyle, moleküllerin hangi koşullarda oluştuğuna dair ipuçları yakaladı. Çalışma 9 Şubat’ta Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlandı.

Ekip özellikle en basit aminoasitlerden biri olan glisine odaklandı. Glisin, proteinlerin yapıtaşları olan aminoasit zincirlerinin temel bir parçası ve erken dönem “prebiyotik kimya”yı izlemek için araştırmacıların sık kullandığı bir işaretçi. Bennu’daki izotop imzaları ise glisinin en azından bir bölümünün, sıcak ve sıvı su içeren ortamlardan ziyade, genç Güneş Sistemi’nin dış bölgelerinde donmuş buzun radyasyona maruz kaldığı koşullarda oluşmuş olabileceğine işaret ediyor.

Bu sonuç, uzun süre glisin için öne çıkan “sıcak suda gerçekleşen” Strecker sentezi gibi mekanizmaların tek yol olmayabileceğini düşündürüyor. Araştırmacılara göre Bennu, yaşam kimyasının yapıtaşlarının çok daha sert ve soğuk uzay ortamlarında da ortaya çıkabileceğini gösteren güçlü bir örnek olabilir.

Çalışmada Bennu’daki aminoasitler, 1969’da Avustralya’ya düşen ve yıllardır referans kabul edilen Murchison meteoritiyle de karşılaştırıldı. Murchison’daki aminoasitlerin daha ılımlı, sıvı su içeren koşullarla uyumlu olduğu; Bennu’nun ise belirgin biçimde farklı bir izotop deseni sergilediği bildirildi. Ayrıca Bennu’da glutamik asidin “ayna görüntüsü” iki formunda beklenmedik şekilde farklı azot değerleri bulunması, ekip için yeni bir araştırma başlığı olarak öne çıkıyor.