Deepfake: İnsan mı, AI mı Daha İyi?

Yeni bir çalışma, deepfake tespitinde insanlarla AI modellerini karşı karşıya getirdi. Sonuçlar, deepfake görsellerde AI’nın çok üstün olduğunu; deepfake videolarda ise insanların daha başarılı olabildiğini gösteriyor. Araştırmacılar, deepfake çağında en iyi savunmanın insan-AI işbirliği olacağını söylüyor.

Deepfake içerikler — yani yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü, ses ve videolar — giderek daha ikna edici hale geliyor. Bu da finansal dolandırıcılıktan seçim manipülasyonuna, kişisel itibarın zedelenmesine kadar pek çok risk doğuruyor. Cognitive Research: Principles and Implications dergisinde 7 Ocak’ta yayımlanan yeni bir araştırma ise, deepfake avında bazen makinelerin bazen de insanların öne geçtiğini ortaya koyuyor.

Psikolog Natalie Ebner (Florida Üniversitesi, Gainesville) ve ekibi, ilk aşamada yaklaşık 2.200 katılımcıdan ve iki makine öğrenmesi algoritmasından 200 yüz görselinin “gerçeklik” puanını 1 (sahte) ile 10 (gerçek) arasında değerlendirmesini istedi. İnsanlar deepfake yüzleri ayırt etmede şans seviyesinde kaldı; doğruluk oranı kabaca yüzde 50 civarındaydı. Buna karşılık algoritmalardan biri yaklaşık yüzde 97 doğruluk sağlarken diğeri ortalama yüzde 79 başarı gösterdi.

Deepfake videolarda tablo tersine döndü

İkinci aşamada bu kez yaklaşık 1.900 kişi, bir kişinin bir konu hakkında konuştuğu 70 kısa videoyu izledi ve yüzün ne kadar gerçekçi göründüğünü puanladı. Burada sürpriz bir sonuç çıktı: İnsanlar algoritmaları geride bıraktı. Katılımcılar ortalama yüzde 63 doğruluk yakalarken, algoritmalar bu video görevinde şans seviyesine yakın performans sergiledi.

Ekip şimdi hem insanların hem de AI’nın hangi ipuçlarına dayanarak karar verdiğini anlamaya çalışıyor. Ebner, makinelerin bazı koşullarda neden bu kadar iyi olduğunu ve bunun insan muhakemesinden nasıl ayrıldığını çözmek istediklerini belirtiyor. Amaç yalnızca “gerçek/sahte” demek değil; iki tarafın da neden o sonuca vardığını açıklığa kavuşturmak.

Araştırmacılara göre bu tür içgörüler, deepfake’lerin yoğunlaştığı bir gelecekte savunmayı güçlendirebilir. Mesaj net: Tek başına insan ya da tek başına AI yerine, güçlü ve zayıf yönleri tamamlayan bir insan-AI işbirliği daha etkili bir doğrulama hattı kurabilir.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• D. Pehlivanoglu et al. “Is this real? Susceptibility to deepfakes in machines and humans.” Cognitive Research: Principles and Implications. Published online January 7, 2026. doi:10.1186/s41235-025-00700-y
• link.springer.com/article/10.1186/s41235-025-00700-y