Written by AÇIK BİLİM• 03 Şubat 2026• 02:23• HABER

HPV ile Daha Seyrek Tarama

Yeni bir modelleme çalışması, HPV aşısının yaygın olduğu ülkelerde HPV temelli taramanın daha seyrek yapılabileceğini öne sürüyor. Norveç verilerine dayanan analiz, aşıyı daha erken yaşta olan kadınların yaşam boyu çok daha az taramaya ihtiyaç duyabileceğini gösteriyor.

HPV aşısının çok yaygın uygulandığı ve tarama programlarının düzenli işlediği ülkelerde, rahim ağzı kanseri taramalarının aralığı değişebilir. Norveç’te yapılan yeni bir matematiksel modelleme, aşılanma yaşıyla birlikte tarama sıklığının önemli ölçüde azaltılabileceğine işaret ediyor.

HPV odaklı tarama aralığı neden değişebilir?

Araştırmacılar, Norveç’te HPV aşısını 12–24 yaş arasında yaptıran kadınların, taramayı yaşamları boyunca çok daha seyrek yaptırmasının yeterli olabileceğini hesapladı: Tarama aralığı 15 ila 25 yıla kadar uzayabilir. HPV aşısını 25–30 yaş arasında olanlar içinse yaklaşık 10 yılda bir tarama yeterli olabilir. Bulgular 3 Şubat’ta Annals of Internal Medicine dergisinde raporlandı.

Johns Hopkins Gynecologic Oncology (Greater Baltimore Medical Center) direktörü Kimberly Levinson’a göre HPV aşısı “kanseri önleyen bir aşı” ve aşıyı uygun zamanda yaptırmanın toplum sağlığında büyük fark yaratma potansiyeli var. Levinson çalışmada yer almıyor; ancak aşının etkinliğine dair güçlü kanıtlar bulunduğunu vurguluyor.

Human papillomavirus (HPV) cinsel yolla bulaşıyor ve cinsel olarak aktif olan insanların çok büyük kısmı hayatlarının bir döneminde HPV ile karşılaşıyor. Çoğu enfeksiyon bağışıklık sistemi tarafından temizleniyor; ancak yüksek riskli HPV tipleri kalıcı olursa rahim ağzı kanseri başta olmak üzere boğaz, penis ve anüs kanserleri gibi farklı kanserlere zemin hazırlayabiliyor.

Norveç’te kız ve erkek çocuklarına 12 yaşında HPV aşısı uygulanıyor; ülkede aşılama oranı 2021’de %90’ın üzerinde. Ayrıca Norveç’te birincil tarama yöntemi olarak HPV testi kullanılıyor ve önerilen aralık beş yıl. Araştırmacılar bu “yüksek aşılama + düzenli tarama” kombinasyonunun, tarama aralıklarını güvenli biçimde yeniden düşünmeyi mümkün kılabileceğini savunuyor. Levinson ise ABD gibi aşı kapsayıcılığının daha düşük ve taramanın daha düzensiz olduğu ülkelerde hem aşılamanın hem de taramanın birlikte sürdürülmesinin önemini hatırlatıyor.