Kolajen takviyeleri cilt yaşlanmasına çare gibi pazarlansa da dermatologlar kanıtların zayıf ve tutarsız olduğunu söylüyor. Tufts University’den Dr. Farah Moustafa’ya göre daha kaliteli çalışmalar, kolajen takviyeleri için belirgin bir fayda göstermiyor; bunun yerine güneşten korunma ve retinoid gibi kanıtlı yöntemler öne çıkıyor.
Kolajen tozu ve kapsülleri, daha sıkı ve genç bir cilt vaadiyle son yıllarda iyice popülerleşti. Ancak Tufts University School of Medicine’dan dermatolog Farah Moustafa, oral kolajen takviyelerinin cilt yaşlanmasını tedavi etmek için bugün itibarıyla “önerilen” bir yöntem olmadığını; en fazla, etkisi daha iyi gösterilmiş uygulamaların yanına ek bir seçenek olarak düşünülebileceğini belirtiyor.
Araştırmaların sonucu ise net değil: Bazı çalışmalar (özellikle “hidrolize kolajen” için) cilt nemi ve elastikiyetinde artış bildirse de, diğerleri aynı etkiyi doğrulamıyor. Moustafa’nın aktardığı bir meta-analizde 23 randomize kontrollü çalışma incelenmiş; kolajen lehine sonuç bildiren çalışmaların daha sık düşük kaliteli ve ilaç/ürün şirketleri tarafından finanse edilen araştırmalar olduğu, yüksek kaliteli ve farklı fon kaynaklı çalışmaların ise anlamlı bir fayda bulmadığı vurgulanıyor.
Kolajen vücutta nasıl işlenir?
Kolajen; cilt, kas, kemik ve bağ dokularında bulunan temel bir protein. Yaşla birlikte vücudun doğal kolajen üretimi yavaşlayınca kırışıklık, sarkma gibi yaşlanma belirtileri daha belirgin hale gelebiliyor. Ne var ki Moustafa’ya göre ağızdan alınan kolajen, reklamlarda anlatıldığı gibi “doğrudan cilde taşınan” bir yapı taşına dönüşmüyor: Kolajen sindirimde parçalanmak zorunda olduğu için, tüketmek otomatik olarak ihtiyaç duyulan bölgelere kolajen “göndermek” anlamına gelmiyor.
Uzmanlar ayrıca güvenlik ve kalite başlığında da temkinli olunması gerektiğini söylüyor. Özellikle deniz kaynaklı (marine) kolajen ürünlerinde metilcıva kontaminasyonu riski olabileceği hatırlatılıyor. Dahası takviyeler, ilaçlar gibi piyasaya çıkmadan önce güvenlik ve etkinlik açısından aynı ölçekte denetlenmiyor. American Academy of Dermatology’nin değerlendirmesine göre piyasadaki pek çok ürün üçüncü taraf doğrulamasından yoksun ve içerik bilgileri yeterince şeffaf değil.
Peki cildi desteklemek için daha güvenilir yaklaşım ne? Moustafa, vücudun kendi kolajen üretimini destekleyen alışkanlıklara odaklanmayı öneriyor: Yeterli protein almak ve C vitamini açısından zengin gıdaları (çilek, kivi, kırmızı biber, turunçgiller gibi) beslenmeye eklemek bunlardan bazıları. Kolajeni koruma tarafında ise günlük güneş koruyucu kullanımı, topikal retinol/retinoid gibi kanıtlı içerikler ve sigaradan uzak durmak öne çıkıyor.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- Tufts University (Kaynak kurum) — https://www.sciencedaily.com/releases/2026/01/260129080443.htm
- American Academy of Dermatology (metinde atıf yapılan kurum)
