Pseudaminic Asit ile Süperböcek Avı

Avustralya’daki araştırmacılar, yalnızca bakterilerde bulunan pseudaminic asit adlı şekeri hedefleyen antikorlar geliştirerek antibiyotiğe dirençli “süperböcek”lere karşı yeni bir yol gösterdi. Fare deneylerinde bu yaklaşım, çok ilaca dirençli Acinetobacter baumannii enfeksiyonunu temizleyerek pasif immünoterapi fikrini güçlendirdi.

Antibiyotiklere direnen hastane kaynaklı enfeksiyonlar, modern tıbbın en büyük başlıklarından biri. Avustralya’daki bir araştırma ekibi, bu “süperböcek”lerle mücadelede farklı bir strateji geliştirdi: Bakterilerin dış yüzeyinde bulunan ve insan hücrelerinde yer almayan özel bir şekeri hedeflemek.

Nature Chemical Biology’de yayımlanan çalışmada, laboratuvarda tasarlanan bir antikorun farelerde normalde ölümcül seyredebilen bir enfeksiyonu ortadan kaldırabildiği gösterildi. Antikor, bağışıklık sistemini adeta “işaret fişeği” gibi yönlendirerek bakterinin görünür hale gelmesini ve bağışıklık saldırısının tetiklenmesini sağlıyor.

Pseudaminic asit neden önemli?

Araştırmacıların hedeflediği molekül pseudaminic asit. İnsan vücudundaki bazı şekerlere benzer görünse de bu şeker yalnızca bakteriler tarafından üretiliyor. Bu da onu, sağlıklı dokulara zarar verme riskini azaltabilecek yüksek özgüllükte bir hedef haline getiriyor. Çalışmayı University of Sydney’den Prof. Richard Payne; WEHI’den Prof. Ethan Goddard-Borger ve University of Melbourne ile Peter Doherty Institute for Infection and Immunity’den araştırmacılar birlikte yürüttü.

Ekip, bu şekeri ve şekerle “süslenmiş” peptitleri sentetik kimya ile sıfırdan üretip üç boyutlu yapısını ayrıntılı biçimde inceledi. Ardından farklı bakteri türleri ve suşlarında aynı şekeri tanıyabilen “pan-spesifik” bir antikor geliştirdi. Hayvan deneylerinde bu antikor, hastanelerde zatürre ve kan dolaşımı enfeksiyonlarıyla ilişkilendirilen çok ilaca dirençli Acinetobacter baumannii’yi temizledi.

Yaklaşımın klinikteki potansiyeli, pasif immünoterapi fikrine dayanıyor: Hastaya, enfeksiyonu hızlıca kontrol altına alabilmek için hazır antikor verilmesi. Araştırmacılar önümüzdeki yıllarda özellikle çok ilaca dirençli A. baumannii’ye odaklanarak bu bulguları klinikte kullanılabilecek antikor tedavilerine dönüştürmeyi hedefliyor.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• Nature Chemical Biology — Tang, A.H. ve ark. “Uncovering bacterial pseudaminylation with pan-specific antibody tools” (2026). DOI: 10.1038/s41589-025-02114-9
• ScienceDaily kaynak sayfası: www.sciencedaily.com/releases/2026/02/260206020850.htm