Written by Konuk Yazarlar• 07 Ocak 2026• 23:47• Sanat, Teknoloji

Setten Stüdyoya: Hollywood’un Yapay Zeka İkilemi

Hollywood, yapay zekanın sunduğu yaratıcı ve maliyet avantajlarıyla bir yandan deney yapmaya hevesliyken, diğer yandan oyuncular, yönetmenler ve sendikaların tepkisiyle karşı karşıya. Yönetmen Timur Bekmambetov gibi isimler AI ile çekim prototipleri üzerinde çalışıyor; örneğin Bekmambetov, Amazon’un Mercy filminde AI kullanımını yasaklamasıyla karşılaştı. Aynı zamanda Walt Disney’in OpenAI’nin Sora’sına lisans verip şirkete 1 milyar dolar yatırım yapması, stüdyoların teknolojiyi ekonomik ve telif açısından nasıl değerlendireceğine dair önemli bir işaret. Endişeler; oyuncuların görüntü, ses ve kişilik hakları ile daha düşük maliyetle iş gücü tasarrufu yapılması riskine odaklanıyor. Hukuki mücadeleler ve yeniden görüşülecek toplu sözleşmeler, gelecek dönemde sektörde belirleyici olabilir.

Yapay zekâ video üretimi henüz tam uzunlukta bir sinema filmini tek başına üretecek olgunlukta değil; yine de bazı yönetmenler AI’yı deneysel anlatı araçları olarak kullanıyor. Timur Bekmambetov, yeni bir deneme çekiminde jeneratif AI’nın hata ve ‘halüsinasyon’larını hikâyenin bir unsuruna dönüştürmeyi düşündü. Öte yandan Amazon, Bekmambetov’un Mercy filminde AI kullanımını yasaklayarak setteki ve oyuncu temsilcilerindeki rahatsızlığı yansıtıyor — bu, stüdyoların üretim süreçlerinde AI’ı nasıl sınırlandıracağına dair somut bir örnek.

Paralel olarak büyük teknoloji ve medya ortaklıkları devreye giriyor: Walt Disney’in OpenAI’nin Sora adlı video modeline lisans verip şirkete yatırım yapması, stüdyoların IP ve karakter haklarını ticari bir yaklaşım içinde koruma ve aynı zamanda teknolojiyi kullanma çabasını gösteriyor. Ancak oyuncular ve yönetmenler, özellikle ad, görüntü ve ses gibi kişisel hakların (rights of publicity) nasıl korunacağı konusunda kaygılı. Bu haklar, telif hakkından farklı olarak bir kişinin isim ve benzerliğinin kullanımına ilişkin daha muğlak hukuki zemine sahip; bu yüzden temsilciler sözleşmelere açık hükümler koymaya başladı. Diğer yandan AI; de‑aging (yaşlandırma/yeniden gençleştirme), dublaj, animasyon ve prodüksiyon verimliliği gibi alanlarda maliyetleri düşürüp yeni araçlar sağlayabilir. Sonuç olarak stüdyolar, yetenekleri ve kataloglarını koruyacak hukuki ve sözleşmesel düzenlemelerle teknolojiyi mantıklı biçimde entegre etmeye çalışıyor; ama bu dengeyi kurmak kolay olmayacak.