Written by AÇIK BİLİM• 06 Şubat 2026• 21:32• Yaşam Bilimleri

Treg: Kolorektal kanserde kuralları bozan bağışıklık

Kolorektal kanserde Treg hücreleri çoğu tümörden farklı olarak bazen daha iyi sağkalımla ilişkilendiriliyor. Memorial Sloan Kettering Cancer Center araştırmacıları, bunun nedeninin Treg’lerin iki ayrı alt tipe ayrılması olduğunu gösterdi: biri tümörü frenlerken diğeri bağışıklık saldırısını bastırıyor. Bulgular, özellikle yaygın MSS kolorektal kanserde daha seçici immünoterapi stratejilerine kapı aralıyor.

Çoğu katı tümörde “düzenleyici T hücreleri” (Treg) bağışıklık sisteminin frenleri gibi çalıştığı için kötü prognozla anılır. Ancak kolorektal kanser yıllardır bu kuralı bozan bir istisna olarak görülüyordu: Tümörde Treg sayısı arttıkça hastaların daha uzun yaşadığına dair veriler vardı. Memorial Sloan Kettering Cancer Center (MSK) ekibinin Immunity dergisinde yayımlanan yeni çalışması, bu çelişkinin arkasındaki mekanizmayı daha net ortaya koyuyor.

Treg alt tipleri ve kolorektal kanser

Araştırmacılara göre mesele Treg’lerin “kaç tane” olduğu değil, “hangi tür” Treg’in baskın olduğu. MSK’nin insan kolorektal tümörlerine benzetilen bir fare modelinde, tümörle ilişkili Treg’lerin iki ana gruba ayrıldığı görüldü: interlökin-10 (IL-10) üretenler ve üretmeyenler.

IL-10-pozitif Treg’ler tümör büyümesini yavaşlatan tarafta yer aldı. Bu hücreler, IL-17 üreterek tümöre büyüme sinyali verebilen Th17 hücrelerinin etkinliğini düşürerek koruyucu bir etki gösterdi. Buna karşılık IL-10-negatif Treg’ler, kanserle savaşta kritik rol oynayan CD8+ T hücrelerini baskılayarak tümörün bağışıklık sisteminden kaçmasına yardım etti. Deneylerde “koruyucu” alt tip azaltıldığında tümörün hızlandığı, “zararlı” alt tip hedeflendiğinde ise tümörlerin küçüldüğü raporlandı.

Ekip, bulguları insan tümör örneklerinde de destekledi: Kolorektal kanser hastalarının örneklerinde IL-10-pozitif ve IL-10-negatif iki ayrı Treg popülasyonu saptandı. Ayrıca 100’ü aşkın hastanın verisinde, daha yüksek IL-10-pozitif Treg düzeylerinin daha iyi sağkalımla; IL-10-negatif Treg ağırlığının ise daha kötü sonuçlarla ilişkili olduğu bildirildi.

Çalışma, tedavi açısından da hedef gösteriyor: IL-10-negatif (tümör içinde yoğunlaşan ve bağışıklığı baskılayan) Treg’lerin CCR8 adlı proteini yüksek düzeyde ifade ettiği bulundu. Bu, zararlı Treg’leri daha seçici biçimde azaltmayı amaçlayan CCR8’i hedefleyen antikor yaklaşımlarının kolorektal kanserde de anlamlı olabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar ayrıca benzer Treg bölünmelerinin bazı “bariyer dokular” (ağız-boğaz hattı, mide astarı ve cilt gibi) kaynaklı kanserlerde de görülebileceğini; buna karşın karaciğere metastaz gibi ileri evrelerde bağışıklık dengesinin farklılaştığını vurguluyor.