Venüs’te lava tüpü işareti

Magellan radar verilerinin yeniden analizi, Venüs’te dev bir lava tüpü olabileceğine dair güçlü ipuçları sundu. Araştırmacılar Nyx Mons yakınında, yaklaşık 1 km genişliğe ulaşabilecek bir yeraltı boşluğu tespit etti.

Venüs’ün kalın bulutları yüzünden yüzeyi klasik kameralarla görülemiyor; bu nedenle bilim insanları gezegenin jeolojisini büyük ölçüde radar görüntüleriyle anlamaya çalışıyor. Università di Trento ekibi, NASA’nın 1990–1992 arasında Venüs’ü haritalayan Magellan görevinin sentetik açıklıklı radar (SAR) kayıtlarını yeniden inceleyerek, yüzeyin altında büyük bir boşluk olabileceğini gösteren bir yapı raporladı.

Venüs lava

Çalışmaya göre bulgu, Nyx Mons bölgesindeki “skylight” olarak bilinen ve tavan çökmesiyle oluşabilen açıklıkların çevresindeki radar izlerinden geliyor. Ekip, bu tür açıklıkların yakınında yeraltı kanallarını yakalamaya yönelik geliştirdikleri bir görüntüleme yaklaşımını kullanarak, olası bir lav tüpünü (bazı kaynaklarda “pyroduct” olarak da anılıyor) işaret eden büyük bir yeraltı iletkeni tanımladı.

Araştırmacıların tahminine göre yapı yaklaşık 1 kilometre çapa ulaşabilir; tavan kalınlığı en az 150 metre, boşluğun derinliği ise en az 375 metre olabilir. Mevcut radar verileri, yapının özellikle açıklığa yakın kısmını doğrulayabiliyor. Ancak çevredeki arazi şekilleri, yükseklik verileri ve benzer başka çukurların varlığı, yeraltı hattının 45 kilometreye kadar uzanabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Bilim insanları, Venüs’ün Dünya’ya göre daha düşük yerçekimi ve çok daha yoğun atmosferi nedeniyle, lav akışlarının üstünün daha hızlı “kabuk bağlayıp” geniş tünelleri koruyabileceğini belirtiyor. Bulgular, daha yüksek çözünürlüklü radar gözlemleriyle sınanmayı bekliyor. Ekip, ESA’nın Envision ve NASA’nın Veritas görevlerindeki gelişmiş radar sistemlerinin, küçük yüzey çukurlarını daha net görerek ve yer altını yüzlerce metre derinliğe kadar yoklayarak benzer yapıları doğrulamada kritik rol oynayabileceğini vurguluyor.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• Nature Communications (2026): Leonardo Carrer, Elena Diana, Lorenzo Bruzzone — “Radar-based observation of a lava tube on Venus” DOI: 10.1038/s41467-026-68643-6
• NASA Magellan Mission (1990–1992) — Venüs SAR haritalama verileri (haberde referans verilen görev)