Northwestern University ekibi, yapay akciğer sistemiyle akciğerleri alınan bir hastayı 48 saat hayatta tutarak nakle köprü kurdu. Bu yapay akciğer, kanı oksijenlendirirken kalpten geçen kan akışını da koruyacak şekilde tasarlandı.
Cerrahlar, geri dönüşü olmayan şekilde hasar görmüş akciğerleri çıkarılan bir hastayı, donör organ bulunana kadar 48 saat boyunca yeni bir yapay akciğer sistemiyle hayatta tuttu. Ekip, 29 Ocak’ta Med dergisinde yayımlanan çalışmada, bu yaklaşımın “gerçek” anlamda bir yapay akciğerin nakle kadar hastayı yaşatabileceğine dair önemli bir kanıt sunduğunu bildiriyor.
Vaka, 2023’te influenza B geçirdikten sonra akciğerleri hızla kötüleşen 33 yaşındaki bir erkeğe dayanıyor. Hastane sürecinde antibiyotiklere dirençli Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonu da eklenince enfeksiyon kana yayıldı; çift enfeksiyon ve bağışıklık sisteminin aşırı tepkileri akciğer yetmezliğine yol açtı. Doktorlar moleküler testlerle akciğerlerin toparlanmayacağını değerlendirdi.
Yapay akciğer nasıl çalışıyor?
Northwestern University Feinberg School of Medicine’den Ankit Bharat ve ekibi, kanı kalbin sağ tarafından alıp bir pompa üzerinden oksijenlendirerek karbondioksiti uzaklaştıran, ardından kanı kalbin sol tarafına yönlendirip vücuda pompalanmasını sağlayan bir düzenek kurdu. Böylece sistem yalnızca “kanı oksijenlendirmekle” kalmıyor; aynı zamanda kalbin normal dolaşım işlevine benzer bir akışı sürdürmeyi hedefliyor.
Bu yönüyle yaklaşım, daha önce benzer durumlarda kullanılan extracorporeal membrane oxygenation (ECMO) gibi dışarıda kanı oksijenlendiren yöntemlerden ayrışıyor. Ekip, ECMO’nun oksijenlendirme sağlasa da kalp için “doğru” akım desteğini bir yapay akciğer gibi sunmadığını vurguluyor.
Doktorlar başlangıçta enfeksiyonun temizlenmesinin haftalar sürebileceğini düşünerek sistemi daha uzun süre kullanmaya hazırlanmıştı. Ancak enfeksiyonun ana kaynağı olan akciğerler çıkarılınca iyileşme beklenenden hızlı ilerledi; hasta nakil listesine alındı ve organ “hemen” bulundu. Bharat’a göre, olaydan iki yılı aşkın süre sonra hastanın kalp işlevi normal ve nakledilen akciğerleri de iyi durumda.
Kaynaklar ve Bağlantılar:
- www.cell.com/med/fulltext/S2666-6340(25)00412-X
- www.sciencenews.org/article/artificial-lungs-alive-days-transplant
- www.sciencenews.org/article/organ-donation-pig-death-artificial-system-restored-cell-life
