Yellowstone’da kurtların geri dönüşünün dev bir trophik kaskad yarattığı iddiası yeniden sorgulanıyor. Utah State University ve Colorado State University araştırmacıları, çok konuşulan “%1500 söğüt artışı” sonucunun yöntemsel hatalar ve dairesel modelleme nedeniyle abartılmış olabileceğini söylüyor.
Yellowstone National Park’ta kurtların yeniden görülmesi, yıllardır “ekosistemi baştan aşağı değiştiren” bir doğa hikâyesi olarak anlatılıyordu. Ancak Utah State University ve Colorado State University’den bilim insanları, bu anlatının merkezindeki bazı güçlü iddiaların bilimsel olarak sandığımız kadar sağlam olmayabileceğini savunuyor.
Trophik kaskad iddiası nasıl tartışmalı hale geldi?
Araştırmacılar, Global Ecology and Conservation dergisinde yayımlanan bir yorum yazısında, Ripple et al. (2025) çalışmasının Yellowstone’daki kurt toparlanmasının “dünyanın en güçlü trophik kaskadlarından birini” ürettiği sonucuna itiraz ediyor. Ekibin başındaki Utah State University ekoloğu Dr. Daniel MacNulty’ye göre, bu sonuca götüren analizler dairesel akıl yürütme ve temel model varsayımlarının ihlali gibi sorunlar içeriyor.
Tartışmanın odak noktası, çalışmada raporlanan “söğüt (willow) taç hacminde %1500 artış” bulgusu. Yeni değerlendirmeye göre bu artış, bitki boyundan taç hacmi türeten bir regresyon yaklaşımına dayanıyor; ancak aynı değişkenin hem hacmi “hesaplamak” hem de hacmi “tahmin etmek” için kullanılması, ilişkiyi matematiksel olarak olduğundan daha güçlü gösterebiliyor. MacNulty, bu durumun sonuçları biyolojik bir sıçrama varmış gibi yansıtma riskini artırdığını belirtiyor.
Ekip ayrıca başka sorunlara da dikkat çekiyor: Modelin, yoğun otlanma nedeniyle şekli bozulmuş (varsayımları karşılamayan) söğütlerde kullanılması; 2001 ve 2020 karşılaştırmalarında örneklenen alanların büyük ölçüde farklı olması nedeniyle örnekleme yanlılığı ihtimali; ve Yellowstone gibi hâlâ toparlanma sürecindeki “denge-dışı” bir sistemin, dünya genelindeki diğer örneklerle denge varsayımı üzerinden kıyaslanmasının sakıncaları. Yazarlara göre bu noktalar dikkate alındığında, kurtların “ekosistem çapında dev bir söğüt patlaması” yarattığı iddiası zayıflıyor; buna karşın daha mütevazı ve mekâna göre değişen etkiler (hidroloji, otlanma ve yerel koşullar gibi) daha olası görünüyor.
Araştırmacılar, bulgularının yırtıcıların ekosistemlerdeki rolünü inkâr etmediğinin altını çiziyor. Mesajları daha çok şu: Büyük iddialar, çok güçlü ve temiz kanıtlar gerektirir; Yellowstone’daki etkiler gerçek olsa bile, tek bir “mega-kaskad” hikâyesine indirgenemeyecek kadar karmaşık olabilir.
