Reelin Proteini: Bağırsak ve Depresyon Bağlantısı

UVic araştırması, Reelin proteininin kronik stresle bozulan bağırsak bariyerini toparlamaya ve depresyonla ilişkili belirtileri hafifletmeye aday olabileceğini gösteriyor. Reelin seviyeleri stres altında düşerken, tek doz enjeksiyonla normale döndürülebilmiş.

Kronik stresin yalnızca ruh halini değil, sindirim sistemini de etkilediği uzun süredir tartışılıyor. University of Victoria (UVic) ekibinin Chronic Stress dergisinde yayımladığı yeni çalışma, bu bağlantının merkezinde bir protein olabileceğine işaret ediyor: Reelin. Araştırmacılar, Reelin’in hem bağırsak bariyerinin (halk arasındaki adıyla “leaky gut/sızdıran bağırsak”) korunmasında hem de depresyonla ilişkili süreçlerde rol oynayabileceğini bildiriyor.

Reelin ve sızdıran bağırsak

Sağlıklı bir bağırsak, besinlerin kana geçişini kontrol eden sıkı bir bariyer gibi çalışır. Kronik stres ve major depressive disorder (MDD) gibi stresle ilişkili durumlarda bu bariyer zayıflayabiliyor. Bariyer “geçirgenleştiğinde” bağırsaktaki bazı bakteri parçaları ve toksinler dolaşıma sızabiliyor; bağışıklık sistemi bunu bir tehdit olarak algılayıp iltihabi (inflamatuvar) yanıt başlatabiliyor. Bu tür bir inflamasyonun da depresif belirtileri ağırlaştırabileceği düşünülüyor.

UVic’ten çalışmanın sorumlu yazarı Hector Caruncho’ya göre ekip, özellikle kronik stres koşullarında Reelin’in bağırsaktaki rolünü anlamaya odaklandı. Reelin, yalnızca beyinde değil; kan, karaciğer ve bağırsaklar gibi farklı dokularda da bulunan bir protein. Araştırmacılar, preklinik modellerde kronik stresin bağırsaklarda Reelin düzeylerini düşürdüğünü gözlemledi.

Çalışmanın dikkat çeken bulgularından biri, bu düşüşün tek doz Reelin uygulamasıyla geri çevrilebilmesi. Araştırmada, 3 µg Reelin enjeksiyonunun bağırsaktaki Reelin seviyelerini normale döndürdüğü bildirildi. Ekip ayrıca, önceki çalışmaların MDD tanısı olan kişilerde beyinde daha düşük Reelin düzeylerine işaret ettiğini; kronik strese maruz bırakılan kemirgenlerde de benzer bir azalma görüldüğünü hatırlatıyor. Aynı preklinik hat üzerinde, tek bir intravenöz 3 µg Reelin enjeksiyonunun “antidepresan benzeri” etkiler oluşturabildiği daha önce gösterilmiş.

İlk yazar Ciara Halvorson, bulguların özellikle depresyonla birlikte gastrointestinal sorunlar yaşayan kişiler açısından ileride önemli olabileceğini vurguluyor. Çünkü bağırsak duvarı normalde çok hızlı yenileniyor: Hücreler yaklaşık her 4–5 günde bir değişiyor. Araştırmacılara göre Reelin, bu yenilenmeyi destekleyerek bariyerin sağlam kalmasına katkı sağlıyorsa, bağırsaktan sızan maddelerin tetiklediği inflamasyonun depresyon belirtilerini kötüleştirmesini de dolaylı biçimde sınırlayabilir.

Elbette bu, “yakında iğneyle depresyon ve leaky gut tedavisi” anlamına gelmiyor. Çalışma, klinik kullanımdan önce daha fazla araştırma gerektiğini açıkça belirtiyor. Yine de sonuçlar, depresyonu yalnızca beyin odaklı değil, gut-brain axis (bağırsak-beyin ekseni) üzerinden daha bütüncül ele alan yeni tedavi yaklaşımlarının kapısını aralayabilir. Çalışma, Canadian Institutes of Health Research (CIHR) ve Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada (NSERC) tarafından desteklendi.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• University of Victoria (UVic) – çalışmanın kaynağı (makale: Chronic Stress)
• Chronic Stress – dergide yayımlanan araştırma (UVic ekibi)