Mars suyu: Buz Kapağı Çözümü

Rice University araştırmacıları, Mars suyu izlerinin nasıl soğuk bir iklimde bile uzun süre var olabildiğine dair yeni bir açıklama sundu. Modele göre ince ve mevsimsel bir buz “kapak”, göllerin altındaki sıvı suyu onlarca yıl koruyabilir.

Erken Mars’ın ortalama hava sıcaklıkları donma noktasının altında olsa bile, küçük göllerin uzun süre sıvı kalmış olabileceği öne sürülüyor. Rice University ekibinin Mars’a uyarladığı bir iklim-göl modeli, özellikle ekvatora yakın Gale Crater gibi bölgelerde, suyun her kış tamamen donmak yerine ince bir buz tabakasının altında “hayatta kalabileceğini” gösteriyor.

Mars suyu için “ince buz kapağı” senaryosu

AGU Advances dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar göl yüzeyinde oluşan ince ve mevsimsel buzun kritik bir rol oynadığını vurguluyor. Bu buz tabakası, bir yandan buharlaşmayı ve su kaybını azaltırken, diğer yandan daha sıcak dönemlerde güneş ışığının gölü kısmen ısıtmasına izin veren bir tür yalıtım kapağı gibi davranıyor. Sonuç olarak bazı senaryolarda göl derinliğinin onlarca yıl boyunca çok az değiştiği görülüyor.

Ekip, Dünya iklim araştırmalarında kullanılan Proxy System Modeling yaklaşımını Mars koşullarına uyarladı. Mars’ta ağaç halkaları veya buz çekirdekleri gibi klasik iklim “arşivleri” bulunmadığı için, Curiosity rover verilerinden elde edilen kayaç yapıları ve mineral birikimleri geçmiş koşullar için dolaylı göstergeler olarak kullanıldı.

Lake Modeling on Mars with Atmospheric Reconstructions and Simulations (LakeM2ARS) adı verilen modelle 64 farklı senaryo denendi. Simülasyonlar, Gale Crater içinde varsayımsal bir gölü 30 Mars yılı (yaklaşık 56 Dünya yılı) boyunca izleyerek; atmosfer basıncı, sıcaklık mevsimselliği ve dönemin daha zayıf Güneş ışınımı gibi etkenlerin gölün donup donmamasını nasıl etkilediğini test etti.

Araştırmacılara göre bu “ince ve geçici buz” fikri, Mars’ta suyla şekillenmiş jeolojik izlerin yaygın olmasına karşın, roverların kalın ve kalıcı buz tabakalarına dair net kanıtlar bulamamasını da açıklayabilir. Ekip, modelin diğer Martian havzalarında da benzer sonuç verip vermeyeceğini inceleyerek, soğuk bir Mars’ta bile yıl boyu sıvı su olasılığını daha geniş ölçekte sınamayı planlıyor.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• Rice University (Kaynak kurum)
• AGU Advances (Yayın)
• NASA Curiosity rover verileri (Gale Crater ölçümleri)
• Jet Propulsion Laboratory, California Institute of Technology (eş-yazar kurumu)