PRV: Gizli Yarasa Virüsü İnsanları Enfekte Ediyor

Bangladeş’te Nipah şüphesiyle izlenen ancak testleri negatif çıkan hastalarda PRV saptandı. Çiğ hurma palmiyesi özsuyu tüketimiyle ilişkilendirilen bu bulgu, Nipah benzeri vakaların arkasında başka yarasa virüslerinin de olabileceğine işaret ediyor.

Bangladeş’te yürütülen bir sürveyans çalışmasında araştırmacılar, daha önce Nipah virüsü şüphesiyle hastaneye yatırılan ancak Nipah testleri negatif çıkan beş hastada Pteropine orthoreovirus (PRV) tespit etti. Columbia Üniversitesi Mailman School of Public Health bünyesindeki Center for Infection and Immunity (CII) ekibinin de yer aldığı çalışma, bulguların PRV’nin insanlarda aktif enfeksiyona yol açabildiğini gösterdiğini belirtiyor. Araştırma Emerging Infectious Diseases dergisinde yayımlandı.

PRV neden önemli?

Beş hastanın ortak noktası, kış aylarında toplanan ve yarasaların sıklıkla uğradığı bilinen çiğ hurma palmiyesi özsuyu tüketmiş olmalarıydı. Bu içecek Bangladeş’te Nipah bulaşı açısından uzun süredir bilinen bir risk yolu. Araştırmacılar, “riskin yalnızca Nipah ile sınırlı olmadığını” vurgulayarak, Nipah’a benzeyen tablolar değerlendirilirken PRV gibi başka etkenlerin de akılda tutulması gerektiğini söylüyor.

Hastalar Aralık 2022–Mart 2023 arasında, Nipah’ı düşündüren semptomlarla (ateş, kusma, baş ağrısı, yorgunluk, artmış salya ve nörolojik belirtiler gibi) hastaneye başvurdu. PCR ve serolojiyle Nipah dışlandıktan sonra ekip, “agnostik” yani hedefi önceden belirlenmemiş bir tarama yaklaşımı olan Viral Capture Sequencing (VCS) ile örnekleri yeniden inceledi ve arşivlenmiş boğaz sürüntülerinde PRV’ye ait genetik materyali yakaladı. Üç vakada virüsün kültürde çoğaltılabilmesi, bulgunun yalnızca iz düzeyinde değil, canlı/aktif enfeksiyonla uyumlu olduğuna işaret etti.

Çalışma ayrıca vakaların ağır seyrettiğine dikkat çekiyor; oysa çevre ülkelerde bildirilen PRV enfeksiyonları çoğu zaman daha hafif olabiliyor. Bu durum, Bangladeş’te daha hafif vakaların tanı almadan atlanıyor olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor. Araştırmacılar, yarasa kaynaklı virüslerin daha geniş kapsamlı izlenmesi ve özellikle çiğ hurma palmiyesi özsuyu tüketimi gibi bilinen temas noktalarında halk sağlığı önlemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Kaynaklar ve Bağlantılar:

• Emerging Infectious Diseases – Sultana et al. (2025) DOI: 10.3201/eid3112.250797: http://dx.doi.org/10.3201/eid3112.250797