UZAYDAKİ İLK İNSAN: YURİ GAGARİN

Yuri Gagarin, Vostok 1 uçuşuna hazırlanırken.

Bundan 51 yıl önce, 12 Nisan 1961’de Yuri Alekseyeviç Gagarin, Vostok 1 uzay aracına binmiş, uçuş önceki kontrollerini tamamlamış ve geri sayıma hazırlanmıştı. Kalkıştan birkaç saat sonra, tarihteki 108 dakikalık ilk yörüngeye oturan insanlı uzay uçuşunu gerçekleştirecek, bu uçuş sırasında basit ve bir o kadar da güzel şu cümleler ağzından dökülecekti:

Dünya masmavi görünüyor. Ne kadar da muhteşem. İnanılmaz!

Gagarin’in uzay aracının camından gördüğü Dünya gerçekten de muhteşemdi. O, bu kelimeleri yaşadığı dünyanın, evinin uzaydan nefes kesici görünümünden son derece etkilenerek sarfetmişti ve bu kelimeler  Rusya’nın Kluşino köyünde doğan ve  uzaya çıkıp yörüngeden Dünya’yı seyreden ilk insan olan Yuri Gagarin’in ağzından çıkan kelimeler olarak tarih sayfalarında yerini alacaktı.

Gagarin bu sözleri söylediğinde, gezegenimizin yüzeyinin 300 km üzerinde uçmaktaydı. İlerleyen yıllarda, sayıları 500’ü bulan, farklı milletlerden astronotlar Gagarin’in ayak izlerini takip ederek yörüngeye çıktılar ve onlar da dünyamıza uzayın derinliklerinden baktılar. Tüm astronotların hissedecekleri şey  bu sözlerde gizliydi. Uzaya ve diğer yıldızlara ulaşmak adına yapılmış bu girişim, hem Gagarin’e hem de tüm dünyaya gezegenimizin ne kadar kıymetli ve özel olduğunu bir kez daha anımsatacaktı.

ABD gazetelerinde Yuri Gagarin ve ilk insanlı yörünge uçuşu (Kaynak: NASA)

Yuri Gagarin’in görevinin başarısı inanılmaz yankı yaptı. Sovyet Rusya ile sürekli bir yarış halinde olan ABD, Yuri Gagarin’in uzaya çıkma haberi doğrulanır doğrulanmaz, uzaya astronot gönderme çalışmalarını hızlandırmıştı. Gagarin’in hemen ardından ABD’li bir astronot olan Alan Shephard, balistik bir füzeyle uzaya çıkıp, yörüngeye oturmadan hemen Dünya’ya dönerek ABD’nin uzaya çıkan ilk astronotu unvanını alsa da, ABD’nin yörüngeye oturacak bir aracın içinde astronot gönderebilmesi için bir yıl geçmesi gerekecekti. Bir yıllık çalışmanın ardından, ABD’li Astronot John Glenn, 7 Şubat 1962’de Friendship uzay gemisi ile Dünya yörüngesine çıkacak, ve 4 saat, 55 dakika ve 23 saniye yörüngede kalacaktı.

Ne yazık ki, uzaydan döndükten sonra ulusal kahraman ilân edilmesine karşı Yuri Gagarin bir daha hiç uzaya çıkmadı. Komünist Sovyet rejimi, ABD ile olan uzay yarışında kendisine çok büyük bir avantaj yaratmış bu halk kahramanını kaybetme riskini göze almak istemiyordu. Bu nedenle o yıllarda son derece riskli olan uzay uçuşlarının kapısı artık Gagarin’e kapanmıştı. Sovyetler Birliği’nin uzay programlarını geliştirdiği merkez olan Uzay Şehri’ne geri döndü ve burada yeniden kullanılabilen uzay araçları ile ilgili araştırma ekibinde çalışmaya başladı.

Sovyet hükümetinin önlemleri işe yaramadı, bu göreve gelmesinden birkaç yıl sonra, rutin pilotluk eğitimi uçuşu sırasında geçirdiği bir kaza sonucunda, 27 Mart 1968 tarihinde, 34 yaşında hayata gözlerini kapadı.

Yuri Gagarin, uzayın bilinmezliğine adım atan ilk insan olarak sadece Rusların değil, tüm dünyanın sevgi ve saygısını kazanmıştı.

Geçen yıl, Nisan 2011’de Yuri Gagarin’in uzaya çıkışının 50. yıl dönümünde Avrupa Uzay Ajansı ve Uluslararası Uzay İstasyonu‘nun 26. ve 27. seferlerine katılan mürettebat, el ele vererek Yuri Gagarin’in gerçekleştirdiği yolculuğu yeniden yaşamamıza olanak veren bir film ortaya koydular. Vostok 1’in izlediği rotayı takip eden Uluslararası Uzay İstasyonu’nun dünyaya bakan penceresinden, astronot Paola Nespoli ve belgesel ustası Christopher Riley, Yuri Gagarin’in bundan 51 yıl önce baktığı dünyamızın yüksek çözünürlüklü görüntülerini kaydettiler. Bu kayıtlar Yuri Gagarin’in çıktığı yolculuğa ait özgün görüntü ve ses kayıtları ile birleştirildi ve besteci Phillip Sheppard’ın özgün müziği ile  bu müthiş yolculuğun anısına yayınlandı.

Gelin, uzaydan Dünyamıza Yuri Gagarin’in gözleri ile bakarak, insanlık için çok önemli bu 108 dakikayı bir kez de bizler yaşayalım.

 

Kaynaklar

  1. Wikipedia: Yuri Gagarin
  2. Nasa: History of Human Spaceflight
  3. Gizmodo: In honor of Yuri Gagarin
  4. Firstorbit.org
  5. What Yuri Gagarin saw: First Orbit film to reveal the view from Vostok 1

 

Yazar hakkında: Işıl Arıcan


Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olduktan sonra ABD'de Sağlık Yönetimi üzerine yüksek lisans yaptı. Halen ABD'de tıbbi bilişim ve proje yönetimi üzerine danışmanlık yapıyor. Çeşitli bilim dışı iddiaları ve hurafeleri inceleyen Yalansavar isimli blogun kurucusu ve yazarıdır.