UZAY

BİLİM ARASI #9: GÜNEŞ SİSTEMİMİZDEKİ YABANCI

19 Ekim’de, yani bundan hemen hemen 1 ay önce, Hawaii Üniversitesi’nde heyecanlı bir şey oldu. NASA tarafından finanse edilen ve görevi Dünya yakınlarındaki asteroid ve kuyrukluyıldızları izlemek olan Pan-STARRS1 teleskobu ekibi, daha önce hiç bilmedikleri bir cisim keşfettiklerini fark ettiler. O sıralarda Dünya’dan 30 milyon kilometre uzaklıkta olan cismin ne idüğü belirsizdi. Bir kuyrukluyıldız mı?…

Ceres’teki Parlak Nokta

Ceres üzerinde keşfedilen parlak noktanın yanında daha soluk bir nokta daha var. Cüce gezegen Ceres’in yörüngesine girmek üzere olan Dawn uzay aracı, Ceres’e yaklaştıkça bilim insanlarını şaşırtmaya devam ediyor. Dawn’ın Ceres’e 46.000 km uzaktayken çektiği yeni fotoğraflarda, gezegende daha önce saptanan parlak noktanın yanında bir başka parlak nokta daha olduğu fark edildi. Yukarıdaki fotoğraf, 19 Şubat…

Geleceğe Yön Veren Proje: Rosetta

Rosetta Projesi prestijli bilim dergisi “Science” tarafından 2014 yılının en büyük bilimsel başarısı olarak seçildi. Beklenen bir gelişmeydi bu. Ne de olsa insanlık tarihinde ilk defa bir kuyruklu yıldıza temas edilmiş, Güneş Sistemi’nin oluşması ve canlılığın başlangıcına dair bugüne kadar cevabı verilememiş soruların en azından bir kısmının cevaplandırılabilmesinin yolu açılmıştı. Geçtiğimiz ayki Açık Bilim sayısında Rosetta’nın…

PHILAE KÜÇÜK AMA…

Ticari kaygılar ve bilgiye ulaşma çabası Mısır 1517’den beri Osmanlı’nın boyundurluğu

GÜNEŞ DÜNYAYI VURUNCA

Doğada, hayatımızı aksatabilecek pek çok şiddetli olay gerçekleşir: Aşırı soğuk veya sıcaklar, fırtınalar, seller, depremler… Bunların bazılarını önceden tahmin edebiliriz, bazılarını ise tahmin edemesek de onlara karşı tedbirler alabiliriz. Fakat hemen yakınımızda gerçekleşen en güçlü doğa olayından, manyetik fırtınalardan, ancak belli belirsiz derecede haberdarız. Oysa ki ters bir zamanda yakalanırsak gündelik hayatımızı ciddi şekilde etkileyebilecek…

UZAY FIRTINALARI

Geçtiğimiz iki yıl içinde güneş patlamaları ve güneş fırtınalarından bahseden pek çok bilim haberi gördük. Son olarak geçtiğimiz ayın ortasında, Güneş’te gözlenen olağanüstü şiddette bir patlama manşetlere taşındı. Bu yeni patlamanın uzaya fışkırttığı madde Dünya’yı ıskaladı; ama daha pek çok patlama sırada bekliyor. Bu yazıda uzay fırtınalarının ne olduğunu ve nasıl oluştuğunu inceleyeceğiz. Güneş ile…

KOZMOS: BİR UZAY-ZAMAN MACERASI

“Bilim, bilgi ve cehaletin sınırında ilerler. Biz bilmediklerimizi itiraf etmekten korkmuyoruz; bunda utanılacak bir şey yok. Utanılacak tek şey, tüm cevapları biliyormuş gibi davranmamızdır.”  Neil deGrasse Tyson, Kozmos Belgeseli’nden Sonunda televizyon izlemek için bir nedenimiz var. 1980’lerin Carl Sagan tarafından sunulan unutulmaz belgeseli Kozmos (orijinal adıyla Cosmos) tekrar ekranlarda. Bu sefer Carl Sagan’ın koltuğunu günümüzün…

Ne bu Nebulalar?

Bu ay size tek bir kare içerisinde birçok bulutsu (nebula) getirdim. Avcı (Orion) Takımyıldızı’ndaki avcının kemeri ve kılıcını içeren bu fotoğrafta 22 tane ilginç gök cismi var. En belli başlı 4 tanesini soldan sayarsak: Alev bulutsusu  (NGC 2024) Atbaşı bulutsusu (Barnard 33) Koşan Adam bulutsusu (NGC 1973, NGC 1975 ve NGC 1977) Avcı (Orion) bulutsusu…

Müjde, Nurtopu Gibi Bir Uydunuz Oldu!

– “Peki büyükanne, senin gözlerin neden bu kadar büyük?” – “Seni daha iyi görebilmek için.” Kırmızı Başlıklı Kız Masalı’ndan Ay… Geceleri gökyüzündeki en parlak, en büyük gökcismi… Kendi ekseni çevresindeki dönüş hızıyla Dünya çevresindeki dönüş hızı aynı olduğundan diğer yanını bir türlü göremediğimiz uydumuz… Kimi zaman bizleri büyülemeyi başaran uydumuz aslında kütlesi ve çapıyla başka…

Galaksi Merkezine Giden Turuncu Çizgi

Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, Pasifik Okyanusu’nun ortasından,  galaksimiz Samanyolu’na bakıyoruz. Fotoğraf: Cüneyt Özdaş Yer: Mauna Kea Dağı (2800m / 9200ft) Hawaii Makine: Canon 6D Lens: Tamron 24-70mm, f/2.8 Yüksek çözünürlük için tıklayın. Galaksi merkezine giden turuncu çizgi Gökyüzünün yaklaşık 150 derecelik bir kısmını gösteren bu geniş açı fotoğrafda iki ilginç şey var: birincisi merkezi ile birlikte galaksimiz samanyolu, ikincisi…

SOLUK MAVİ NOKTA 2013

  Bu sayımızda, ayın fotoğrafı köşemizde, çok çok uzaklardan mavi gezegenimize bakıyoruz. Fotoğraf: NASA/ JPL – Caltech / Space Science Institute Makine: Cassini Uzay Aracı Yüksek çözünürlük için tıklayın.   Bu olağanüstü fotoğraf, 19 Temmuz 2013 tarihinde, NASA’ya ait Cassini uzay aracındaki geniş açılı kamera tarafından, Dünya’dan 1.44 milyar kilometre uzaklıktan çekildi.  Fotoğrafta, Saturn’ün halkaları, gezegenimiz Dünya, ve…

NASA UZAY YOLU’NA MI HAZIRLANIYOR?

Açık Bilim okuru Caner Telimenli, NASA’nın EagleWorks laboratuvarında bir “büküm motoru” (warp drive), yani Uzay Yolu dizisindeki Yıldız Gemisi Atılgan gibi uzayın yapısını bükerek hızlanma sağlayan ışıktan hızlı motorlar üzerinde çalışıldığına dair söylentilerin doğru olup olmadığını sormuş. NASA web sayfalarında büküm motoru ile ilgili pek fazla doğrudan bilgi bulamıyoruz. Bir süre önce NASA Glenn Araştırma…

SELAM UZAYLI, BİZ DOSTUZ!

Changeux: Matematiksel dil açıkça orijinal bir dildir. Ancak, [sırf] bu nedenle tek gerçek dil midir? Connes: Hiç şüphesiz ki tek evrensel dildir[1]. Birçoğumuz yıldızlı bir gecede kafamızı kaldırıp gökyüzüne baktığımızda evrende bizden başka canlılar olup olmadığını merak etmiştir. Nedense tek hücreli ilkel yaşam formları yerine hep bizimle iletişim kurabilecek zeki canlılar hayal ederiz. Aynı dünyayı…

EVRENDE BİR TOZ TANESİYİZ…

“Bizler, içinde dünyada yaşayan insan sayısından daha fazla galaksi olan uçsuz bucaksız bir evrende, evrenin önemsiz bir köşesine sıkışmış bir galaksinin, sıradan bir güneşinin etrafında dönen, mütevazi bir gezegende yaşayan canlılarız….” Yukarıdaki satırlar, ünlü astronom Carl Sagan’ın “Milyarlarca ve Milyarlarca” isimli kitabından, benim en sevdiğim dizeler. Ben de bu dizelerde anlatılan evrenin büyüklüğünü hep kafamda canlandırmaya…

MARS KEŞİF SEFERLERİNİN KISA TARİHİ

Son olarak (ama kesinlikle sonuncu değil), 26 Kasım 2011’de gönderilen Mars Bilim Laboratuarı ve beraberindeki Curiosity gezgini, 5 Ağustos 2012’de Mars’a başarılı bir iniş yaptı. Bu sayımızdaki başka bir yazıda ayrıntıyla ele alınan Curiosity, elli yıl önce başlayan Mars keşfi seferlerinin son halkası. Bu yazıda daha önceki başarılı ve başarısız Mars seferlerinin kısa, ama tam…

10 SORUDA CURIOSITY

2012 yılının Ağustos ayında insan elinden çıkmış yeni bir gezgin daha Mars yüzeyine konmuş bulunuyor. Bu ilk Mars aracı değil elbette, ancak Curiosity’nin asli görevlerinden birisinin Mars’a insanlı bir görev için ön araştırmayı yapacak olması onu tutkulu bir yolculuğun önemli bir kilometre taşı haline getiriyor. Ağustos ayı boyunca hakkında pek çok kez yazılıp çizilen Curiosity…

NEIL ARMSTRONG’UN ARDINDAN (1930 – 2012)

Test pilotu, havacılık mühendisi, astronot, Apollo 11’in komutanı, Ay’a ayak basan ilk insan Neil Armstrong 25 Ağustos 2012’de, kalp ameliyatından kaynaklanan komplikasyonlar sonucunda 82 yaşında hayatını kaybetti. Neil Armstrong 5 Ağustos 1930’da ABD’nin Ohio eyaletinin Wapakoneta şehrinde doğdu. Pilotluğa ilgisi çok genç yaşta başladı. Bölge havaalanında uçuş dersleri aldı ve 15 yaşında, henüz sürücü belgesi…

ÇÜNKÜ DOĞAYI KANDIRAMAZSINIZ

28 Ocak 1986, Cape Canaveral Hava Üssü, Florida 11:37 Doğu Yakası Zamanı Mekanik bir ses geri sayımı tüm dünyaya duyuruyordu : 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 1… Fırlatma Yıllardır hayal ettiği an işte gelmişti. Sanki hiç durmayacakmış  gibi titreyen roket hızla göğe yükselirken  aklından binlerce şey geçiyordu. Çok heyecanlıydı; uzaya çıkan…

ŞURADAN İKİ NEPTÜN UZATIR MISINIZ?

İnsanın aya ayak basmasından 5 yıl önce, 1964 yılında Avusturyalı gazeteci Gerhard Pistor bir turizm acentasının kapısından içeri girip aya bir bilet istedi.

UZAY ÇAĞI HENÜZ BAŞLAMADI: O’NEİLL’İN UZAY KOLONİLERİ VİZYONU

Dünya’daki nükleer santrallerin Ay’ın arka yüzünde biriktirilen atıkları 13 Eylül 1999 günü bilinmeyen bir sebeple patlar. Yörüngesinden çıkan Ay, uzay araştırma merkezi Ay Üssü Alfa’da çalışan 311 kişiyi uzayın derinliklerine doğru bir yolculuğa çıkarır. İnsanlığın galaksideki ilk temsilcileri yıldızlar arasında kendilerine yeni bir ev ararken, çeşitli medeniyetler, farklı kültürler ve akıl almaz olaylarla karşılaşırlar. Bu…