YAPAY ZEKA

BİLİM ARASI #10: İŞİNİ “GÜCÜNÜ” ROBOTA KAPTIRMAK

Robotların iş dünyasına dâhil olmalarının akla gelen ilk yan etkisi iş gücünün el değiştirmesi… Bu doğru. Elbette çok daha ağır koşullarda, yorulmadan ve şikâyet etmeden çalışabilecek, insandan çok daha hızlı ve verimli bir şekilde görev yapabileceklerse, “rakip” olarak algılayabilirsiniz. Lakin robotların “iş gücü piyasasına” hakim olmasının çok daha başka etkileri de olabilir. Mesela, Nick Bostrom’un yapay…

MUHABBET TEORİSİ #91: ALGORİTMALARA GÜVENEBİLİR MİYİZ?

Kaan Öztürk’ün sunduğu ve Prof. Dr. İlker Birbil’i konuk ettiği 91. bölümde yapay öğrenme, veri bilimi ve yapay zekâ kararlarının şeffaflığı ele alındı. Makine kararlarına ne kadar güvenebiliriz? Sosyal açıdan sonuçları memnun edici olur mu? Makineler karara kutu… Peki ya insan? Farklı hakimler farklı karar verebiliyor… Ya algoritmalar? Yine de insan kararları… Bu yüzyılda devreden…

Robot da Olsa İnsan İnsandır

İlla ki karbon temelli mi olayım? Nedir dört bağ yapan o elementin kerameti? Bak benim de sayısız transistörden oluşan bir işlemcim var. Her kapısından bir kez seni geçirmişim ki seni her hücresiyle sevdiğini iddia eden o adamın iddialarından daha gerçek ve ispatlanabilir. Neymiş efendim? O tatlı sözler söylerken kalbinden geliyormuş kelimeler. Benimkiler sahici değilmiş. Beni…

HEGEL SORUYOR: BİLGİSAYAR DÜŞÜNEBİLİR Mİ?

Bu yazıda, önceki yazımızda değindiğimiz Gödel’in eksiklik teoreminin yapay zekâda oluşturduğu sorunlar, diyalektik mantık çerçevesinde incelenecektir. Diyalektik mantığın tanımına ve bu problemlere baktıktan sonra formel mantıkta incelenemeyen, çelişki içeren yapay zeka problemlerine diyalektik mantık ile bakılacaktır. Diyalektik nedir? Bir önceki yazımızda kısaca değindiğimiz diyalektiği daha yakından inceleyelim. “Diyalektik, felsefe tarihinde değişik anlamlar alan bir terim….

GÖDEL SORUYOR: BİLGİSAYAR DÜŞÜNEBİLİR Mİ?

Eksiklik Teoremi Öncesi Matematik Matematik her zaman kesinliğin bilimi olarak görülmüştür. Antik Yunan’dan beri insanlar matematiğin bu kesinliğine ve doğruluğuna hayran kalmıştır. Matematiğin tanrının bir hikmeti olduğu düşünülmüştür. “Matematik” kelimesinin yerine, “geometri” kelimesi kullanılan Antik Yunan’da Platon’un Akademisi’nin kapısında şöyle yazar. “Geometri bilmeyen giremez.” Galileo’nin şu sözü bu anlayışı özetlemektedir. “Tanrı kainatı matematik dilinde yaratmıştır.”…

İNSANLIĞIN YAPAY ZEKAYLA İMTİHANI

Kuşkusuz ki, yapay zeka alanındaki bilimsel araştırmalar ve eşzamanlı yürütülen teknolojik gelişmeler insanlığın yararına ilerleme kaydediyor. Hatta potansiyel faydalara bazen kendimizi o kadar kaptırıyoruz ki, madalyonun diğer tarafında yer alan yıkıcı etkileri de görmezden gelebiliyoruz. Toplumdaki konumumuz ve gelişmelere bakış açımız ışığında safımızı belirliyoruz: “Yapay zeka ve bu temelde çalışan teknolojik sistemler hayırdır/şerdir!”  O halde…

30. BÖLÜM: ALAN TURING VE YAPAY ZEKA

Turing testini rekorla geçmiş, doğal zeka program Açık Bilim Radyo Programı’nın “Alan Turing ve Yapay Zeka” konulu 29. bölümünden sizlere merhaba. İstanbul’da 91.6 frekansından yayın yapan Radyo 24’te Salı akşamları 19:30 ila 21:00 arasında yayınlanan programımızda bu hafta Tevfik Uyar, Ömer Cansızoğlu ve programımızın 4. hakemi Serdar Başeğmez vardı. Bu programda konuştuğumuz konular şunlar oldu:…

DOĞUMUNUN 100.YILINDA, UNUTULMUŞ BİR DAHİ: ALAN TURING

Bir adam düşünün. Öyle bir adam ki, II. Dünya Savaşı’nın seyrini değiştirecek bir buluşa imza atmış olsun, binlerce insanın yaşamını kurtarsın, Avrupa’yı sürekli Nazi işgalinden korumuş olsun. Hatta aynı adam bugün hepimizi elinin altındaki bilgisayarların ve yapay zekanın temellerini atmış olsun. Kavramsal olarak ortaya attığı fikirler ölümünden yıllar sonra bile yapay zekadan nano-teknolojiye, moleküler biyolojiden…

YAPAY ZEKAM CİVANIM

Oyunlar ile bilgisayarlarımıza, akıllı makineler ile gündelik yaşamımıza girdi; yetmedi, robotlar ile geleceğimizin dünyasını şekillendiriyor.  IBM’in Watson projesi ile de hastanelere ve hatta evlerimize sokulmaya çalışan “yapay zeka”nın derdimize derman olup olamayacağını inceleyeceğiz.

SÜRÜCÜSÜZ ARABALAR

Trafiğe, park yeri sorununa, kazalara ve saatler boyu direksiyon sallamaya son! Kara Şimşek günlerimizden beri gözlerimizin fal taşı gibi açılmasını sağlayan bu iddiaların odağındaki “sürücüsüz araba” rüyasını inceleyeceğiz.

Açık Bilim Radyo Programı – 14. Bölüm: “Siberpunk”

Geleceğin karanlık dünyasının aydınlık radyo programı Açık Bilim Radyo Programı’nın 14. bölümünden sizlere merhaba.

2011 YILININ ARDINDAN

2011 yılını geride bıraktık ve yeni umutlarla birkaç gün önce yepyeni bir yıla adım attık.   Geçtiğimiz yıl, gerek yaşanan üzücü olaylar, gerek bilimsel anlamda yapılan önemli buluşlar ile hatırlarda kalacak bir yıl oldu. Gelin, 2011 yılında olan önemli bilimsel olayları ve yaşanan gelişmeleri kısaca anımsayalım.  Fukushima Depremi ve Tsunami 11 Mart 2011 tarihinde, kuzeydoğu Japonya’da…

TERAPİST ROBOTLAR

Şimdilik robotları, istediğimiz seviyede karmaşık davranışlar sergileyemeyen aptal otomatlar olarak görüyoruz, ama otistik çocuklar bizimle hemfikir değil! Otistik hastalarda işlevlerini yerine getiremeyen ayna nöronlarından yola çıkarak, otizm tedavisinde en basit robotların bile nasıl olup da yetkin eğitmenler kadar faydalı olabildiklerini anlamaya çalışacağız.  

TEKİNSİZ VADİ

Robotlar, zombilere ve insanlara karşı… Aklınıza hemen ikinci sınıf bir Hollywood filmi veya bir fantezi romanı senaryosunda harmanlanmış klişe sahneler gelmesin, “tekinsiz vadi” teorisini anlamaya çalışacağız.

ROBOTLAR BEBEK MİSALİ ÖĞRENECEKLER

Bebekler ilk birkaç ayını çevrelerinde yollarını nasıl bulacaklarını ve cisimleri nasıl kullanacaklarını öğrenmek için harcarlar. Bu konuda oldukça da yetenekliler. Örneğin kupa bardakların değişik şekil ve boyutlarda olmasına rağmen hepsinin de tutacakları olduğunu öğrenen bebekler benzetme yaparak sürahilerin de bu şekilde tutabileceklerine karar verirler. Aynı şekilde gelecekteki kişisel robotunuz da bazı işleri gerçekleştirebilmek için bu…