Aylar: Ekim 2012

38. BÖLÜM: “UZAYDAN ATLIYORUZ”

Serbest Düşme ile ışık hızını aşan radyo programı (tamamıyla gerçektir, radyo dalgalarının hızı sebebiyle…) Açık Bilim Radyo Programı’ndan merhaba! İstanbul’da 91.6 frekansından yayın yapan Radyo 24’te Çarşamba akşamları 20:15-21:30 arasında yayınlanan programımızın yeni sezonu 3 Ekim 2012 tarihi itibari ile başlamıştı ve daha önce de söylediğimiz giib bu yılki ekibimiz kalabalık: Tevfik Uyar, Ömer Cansızoğlu,…

37. BÖLÜM: “İKİLİ DELİLİK”

Yeni sezonu ile birlikte dinleyenlerine kavuşan vefalı radyo programı, Açık Bilim Radyo Programı’ndan merhaba! İstanbul’da 91.6 frekansından yayın yapan Radyo 24’te Çarşamba akşamları 20:15-21:30 arasında yayınlanan programımızın yeni sezonu 3 Ekim 2012 tarihi itibari ile başladı. Bu yılki ekibimiz kalabalık: Tevfik Uyar, Ömer Cansızoğlu, Kerem Kaynar ve Serdar Başeğmez. Ancak bu bölümde Serdar Başeğmez yok….

36. BÖLÜM: SEZON FİNALİ – SAFSATALAR, YANILGILAR

Dilde bir şarkı olup ömür boyu bitmeyecek program Açık Bilim Radyo Programı’nın sezon finalinden merhaba. İstanbul’da 91.6 frekansından yayın yapan Radyo 24’te Salı akşamları 19:30 ila 21:00 arasında yayınlanan ancak sezonunun sonuna gelen programımızda bu hafta ışığı gören geldi: Tevfik Uyar, Ömer Cansızoğlu, Kerem Kaynar ve Serdar Başeğmez. Bu programda konuştuğumuz konular şunlar oldu: –…

Somon ölüsünden alınan ders

Her sonbahar Nobel ödüllerinin açıklanmaya başlanmasından önce, mizahi Ig Nobel ödülleri verilir. Bu ödüllerin konusu “önce güldüren, sonra düşündüren” araştırmalardır: İlk duyulduğunda araştırma biraz komik gelse de, incelendiğinde altında bir mantık yattığı anlaşılır. Meselâ bu sene ölü bir somon balığının (Salmo salar, Şekil 1) beyninin etkinliğini araştıran ekip, sinirbilim alanındaki ödülün sahibi oldu. Böylelikle Harvard…

ANALOG BİR DÜNYA: STEAMPUNK

İletişim, elektronik ve bilgisayar teknolojisindeki ilerlemeler dijital dünyayı hayatımızın her alanına soktu. Peki ya sokmasaydı? Bu yazıyı okuduğunuz bilgisayarı düşünün. Bir ucu prize bağlı ve elektrik geliyor. İçerisinde milyarlarca transistör barındıran bir işlemci, karşınızda çağımızın büyük icatlarından LCD bir ekran. Muhtemelen bilgisayarınız içerisindeki tek hareketli parça işlemciyi soğutmak için dönen fan. Tabi bir de farenizin…

BİR İHTİMAL DAHA VAR KEDİCİK

“Üçyüzonda gelmiş idim cihana Dünyaya bakmadan ben kana kana Kader böyle imiş çiçek bahane Levh-i kalem kara yazmış yazımı” 1 Böyle dile getirir Aşık Veysel hayatını bir dörtlüğünde. Küçükten iki gözü kör kalmış, annesi daha 27 yaşında vefat etmiş, hiç okuyamamaış ve ilk karısı onu bırakıp kaçmıştır. Yüreğinden geçenleri “her derdine ortak” sazı ile anlatır…

YARDIMCI NİNELER VE MENOPOZDAKİ KATİL BALİNALAR

İnsanlar, hayvanlar alemindeki diğer canlılara göre daha tuhaf özelliklere sahipler. Bunlardan biri de menopoz.  40 yaş civarına gelince, kadınlar çocuk yapma yetilerini kaybediyorlar, ama menopoza girdikten sonra yıllarca yaşamlarını sürdürüyorlar.  Evrimsel açıdan, bu durumda sormamız gereken bir soru var: Genlerini bir sonraki nesile geçirme yetisini kaybeden bir canlının daha uzun yıllar yaşamını sürdürebilmesinin nedeni nedir?…

XVIII. ULUSAL ASTRONOMİ KONGRESİ (UAK) VE ESO TÜRKİYE

Ülkemizde 2 yılda bir farklı şehirlerde düzenlenen Ulusal Astronomi Kongresi (UAK), 2012 yılında 27 Ağustos – 1 Eylül tarihlerinde Malatya’da ve Malatya İnönü Üniversitesinde gerçekleştirildi. Turgut Özal Kongre Merkezi’nde düzenlenen kongreye ülkenin dört bir yanından astronomlar, astrofizikçiler ve astronomiye ilgi duyanlar katıldı. Sadece Türkiye’deki bilim insanlarının yanı sıra yurtdışında akademik hayatlarına devam eden çok önemli…

CANLI-TAKLİTÇİ ROBOTLAR 07: BÖCEKLERDEN HEKSAPODLARA

Canlı-taklitçi robotlar serisi, böceklerden esinlenmiş altı bacaklı robotlarla devam ediyor.

RESSAMLIKTA GİZLENEN BİLİM: LEONARDO DA VINCI

Mona Lisa… Hemen hemen herkesin bildiği ünlü tablo. Dünya sanat tarihinin en önemli eserlerinden biri olan Mona Lisa’nın ressamı Leonardo da Vinci de bir o kadar önemli bir isim olarak karşımıza çıkıyor. Belki pek çoğumuz Leonardo da Vinci’yi ressam kimliğiyle tanıyoruz. Mona Lisa’nın yanı sıra; Kayalıklar Bakiresi, Son Akşam Yemeği, Bacchus gibi diğer önemli eserlerin…

KOZMETİĞİN VAZGEÇİLMEZİ: KREMLER – 1

Krem dendiğinde akla ilk olarak kadınlar gelse de, sadece kadınlar değil, günümüzde erkekler de başta nemlendirici özellikte olmak üzere krem ve türevi birçok ürün kullanıyor. Kremi krem yapan kimyasalları merak ediyorsanız bu yazı dizisini kaçırmayın!

İNCECİK KANALLAR VE SIVILAR: MİKROAKIŞKANLAR

Bitkisel dokular denince hepimizin aklında ışıklar çakar: pek doku, sürgen doku, koruyucu doku, iletim doku vs… Saydıklarımız arasından bu yazımız için önemli olan ise iletim dokusu. İletim dokusu, odun ve soymuk boruları başta olmak üzere, kanallar aracılığıyla su, besin ve mineralleri bitkinin bütün bölümlerine iletir. Evet, hatırlar gibisiniz. Gene de, bitkilerin ve dğer canlıların bütün…

Kendimizi anlamaya bir adım daha yaklaştık

Eşim sağolsun, Kiril harflerine bir hayli aşinayım. Yavaş da olsa gördüğümü doğru telaffuz ediyorum ama bu sırada birkaç kelime dışında hiçbir şeyi anlamıyorum, çünkü Rusça bilmiyorum. Kalıtım bilgimize bakışımız biraz buna benziyor. Hangi maddeden yapıldığını, bilgiyi nasıl kodladığını artık biliyoruz. Hatta o kodun tamamını 1990’lardan 2003’e kadar çalışarak ortaya çıkarmış, harf harf dizmiştik bile. Ama…

EKİM AYI GÖKYÜZÜ REHBERİ

Sevgili Açık Bilim dergisi ve gökyüzü severler, gökyüzü rehberi köşemizde bu ay her zaman olduğu gibi bazı gökcisimlerinin pozisyonlarından bahsedeceğim. İyi okumalar, ay boyu mutluluklar. Venüs Güneş gökyüzünü aydınlatmadan önce saat 03:30 civarında doğu ufkunda yükselmeye başlıyor. Bir iç gezegen olduğundan tıpkı doğal uydumuz Ay gibi evreler gösteren Venüs, bu ay yarım Venüs’ten biraz şişkin….

MARS TAMAM SIRA TİTAN’DA

Curiosity ile birlikte Mars’a araç göndermek konusunda epeyce tecrübe sahibi olan insanoğlu’nun sıradaki hedefi neresi olacak? Bu sorununu yanıtı için daha önce gönderilen Huygens sondasıyla sadece 90 dakikalığına veri alınan “Titan” ismi üzerinde yoğunlaşılıyor. Titan Satürn’ün en büyük uydusu. Dünya’ya benzerlikleri ise oldukça fazla. Hatta ve hatta Dünya’ya o kadar benziyor ki, olası bir kolonileştirme…

VIDEO: PAWAN SINHA / BEYİNLERE GÖRMEYİ ÖĞRETMEK

Pawan Sinha, beyinin görme sisteminin gelişimi hakkındaki çığır açan araştırmasını anlatıyor. Sinha ve arkadaşları MIT’deki laboratuvarlarında, beynimizin etraftaki görüntüleri nasıl tanımayı öğrendiği, ve daha sonra bunları görüntü ve örgüleri nasıl tanıyabildiğini araştırıyorlar.  Bu çalışmanın bir parçası da Prakash Projesi. Proje kapsamında,  doğuştan kör olan çocuklara ücretsiz olarak görme yetisini kazandıran tedaviler yapıyor ve daha sonra bu…